Créer un site internet

SHKËPUTJA E KONTRATËS SË PUNËS (ndërprerja e marrëdhënies së punës)

Në vendet ku dominon parimi i të drejtës në punë është i institucionalizuar edhe parimi që punëtorit nuk mund ti shkëputet kontrata e punës apo ti ndërpritet marrëdhënia e punës pa dëshirën e tij. Por legjislacionet e punës i kanë paraparë edhe rastet e shkëputjes së kontratës së punës edhe kundër dëshirës së tij, kur për këtë paraqiten rrethanat e caktuara. Sipas dispozitave të rregullores për ligjin themelor të punës në Kosovë, shkëputja e kontratës së punës mund të bëhet në disa mënyra: 1. me rastin e vdekjes së punëtorit; 2. me marrëveshje me shkrim në mes të punëtorit dhe punëdhënësit; 3. në rastet e rënda të sjelljes së keqe nga punëtori, shkelje të detyrave të punës apo cenim të rregullave të disiplinës në punë; 4. për shkak të përmbushjes së pakënaqshme të detyrave të punës nga ana e punëtorit; 5. me skadimin e kohëzgjatjes së punësimit; dhe 6. sipas fuqisë ligjore.

Shkëputja e kontratës së punës sipas marrëveshjes (dëshirës së punëtorit)

Karakteristikë kryesore të kjo formë e shkëputjes së kontratës së punës është pajtimi i vullnetit nga të dy palët. Marrëveshja për shkëputjen ë kontratës së punës duhet  patjetër të jetë me shkrim.

Shkëputja e kontratës së punës sipas fuqisë ligjore

Kjo formë e shkëputjes së kontratës vjen në shprehje kur shfaqen raste, situata ose kushte konkrete, të cilat parashihen me ligj dhe me të cilat ligji e parasheh shkëputjen e kontratës së punës. Si formë e shkëputjes së kontratës së punës sipas fuqisë ligjore, konsiderohen rastet kur punëdhënësi konstaton se punëtori për shkaqe shëndetësore nuk mund ta kryej më punën dhe shërbimet për të cilat ai është punësuar, dhe kur nuk ka punë tjetër që ai mund ta kryej. Punëdhënësi në këtë rast është i obliguar ta paralajmërojë punëtorin një muaj para shkëputjes së kontratës së punës. Legjislacionet e huaja parashohin raste të ndryshme të shkëputjes së kontratës së punës sipas fuqisë ligjore, psh,: plotësimi i kushteve për pension, nëse vuan dënimin me burg më shumë së 6 muaj, apo ndonjë masë tjetër, etj.

Shkëputja e kontratës së punës kundër dëshirës së punëtorit

Punëdhënësi ka të drejtë që punëtorit t’ia shkëputë kontratën e punës në mënyrë të një anshme dhe atë në rastet e shkeljeve të rënda të detyrave apo rregullave të punës apo në rastet kur punëtori nuk i përmbush në mënyrë të kënaqshme detyrat e punës. Si shkelje të rënda konsiderohen: a) kundërshtimi i paarsyeshëm i punëtorit për ti kryer detyrat e punës të përcaktuara në kontratën e punës; b) vjedhja, shkatërrimi, dëmtimi ose shfrytëzimi i paautorizuar i pasurisë së punëdhënësit; c) zbulimi i fshehtësisë afariste; ç) përdorimi i drogës dhe alkoolit në punë; d) sjellja e natyrës tëpër të rëndë pas së cilës do të ishte e paarsyeshme që të pritet vazhdimi i marrëdhënies së tij të punës. Në rastet e përmbushjes së pakënaqshme të detyrave të punës hyjnë: 1. mungesat e paarsyeshme nga puna; 2. gabimet e përsëritura të cilat si të tilla nuk janë të mjaftueshme për ta arsyetuar largimin nga puna, por pesha e tyre ç’rregullon ecurin normale të procesit të punës. Me rastin e shkëputjes së kontratës së punës kundër dëshirës të punëtorit, punëdhënësi është i detyruar që punëtorin ta njoftojë më shkrim për qëllimet e tij për ta ndërprerë kontratëne e punës, njoftimi duhet të përfshijë edhe shkaqet për të cilat shkëputet kontrata e punës. Punëdhënësi duhet ta informojë punëtorin një muaj përpara.

Shkëputja e kontratës së punës për shkak të ndryshimeve ekonomike, tekonologjike ose strukturale në ndërmarrje

Punëdhënësi mund t’iu shkëputë kontratën e punës punëtorëve për shkak të ndryshimeve ekonomike, tekonologjike e strukturale në ndërmarrje. Këto ndryshime paraqesin rastet kur punëdhënësi bën ndryshime në prodhim, në programim, në organizim, në struktur dhe në tekonologji e të cilat kërkojnë zvogëlimin e numrit të punëtorëve. Në rastet kur për këto shkaqe largohen nga puna të pakten 50 punëtorë, konsiderohet se largimi nga puna është i shkallës së gjerë. Punëdhënësi me rastin e shkëputjes së kontratës së punës për këto shkaqe i ka edhe disa obligime tjera, e ato janë: a) njoftimi me shkrim i punëtorëve lidhur me shkëputjen e kontratës edhe atë 3 muaj para datës së shkëputjes; b) ta njoftojë me shkrim entin për punësim për largimin e punëtorëve nga puna, në mënyrë që ai të këtë mundësi t’iu ofrojë ndihmë atyre për të gjetur tjetër punë; c) ndërmerr masa adekuate me qëllim të kufizimit të numrit të punëtorëve që të largohen nga puna, në këto masa hynë: kufizimi apo ndërprerja e punëtorëve të ri, risistemimi i brendshëm i punëtorëve, kufizimi i punës jashtë orarit, zvogëlimi i rëve të punës, etj.; çpunëdhënësi nuk mund ta largojë punëtorin nga puna nëse më parë nuk i paguan shumën e caktuar të të hollave në formë të dëmshpërblimit. Shkalla e kësaj shume është e përcaktuar varësisht nga përvoja e punës si vijon: prej 2-4 vjet punë – një mujore; 5-9 vjet punë – dy paga; prej 10-19 vjet punë – tri paga; 20-29 vjet punë – katër paga; mbi 30 vjet punë – pesë paga mujore; d) nëse punëdhënsi rifillon me punësim brenda një periudhe kohore prej dy vitesh, nga data e shkëputjes se kontratës së punës, përparësi kanë punëtorët e larguar nga puna, me kualifikime të njëjta.

Mbrojtja e të drejtave të punëtorëve

Të drejtat nga marrëdhënija e punës trajtohen si të drejta të patjetërsueshme dhe të pakufizuara.punëdhënësi,ndërmarrja dhe institucioni janëtë obliguara që ti respektojnë dhe tiu mundësojnë punëtorëve që ti realizojnë të drejtat nga mardhënia e punës të cilat i takojnë .

Në çdo rast kur punëdhënësi,ndërrmarrja apo institucioni nuk i respektojnë të drejtat e punëtorëve,apo ua pamundësojnë realizimin e ndonjë të drejte nga marrëdhënia e punës vjen deri te kontesti i punës. Në kuptim më të gjërë kontesti i punës është kontest që lind kur shkilen të drejtat e parapara  me ligj nga marrëdhënia e punës ose kur nuk kryhen obligimet e caktuara ndaj punëtorit që rrjedhin nga marrëdhënia e punës  ose kanë të bëjnë  me  marrëdhëniet e punës. Punëtori të cilit iu ka shkel ndonjë e drejtë nga marrëdhënia e punës, realizimin e asaj të drejte mund ta kërkojë pranë organeve komepetent: punëdhënësi, gjykata kompetente, sindikata, organet e inspektoriatit të punës, etj. Rol të veçantë në mbrojtjen e të drejtave të punëtorëve luan edhe sindikata.

  • 4 vota. Mesatarja e 2.50 të 5.

Komentet

  • roosting nests

    1 roosting nests Më 17/08/2020

    Responsible and loving small pet owners around the world agree that a natural woven grass bed is the best choice for their cherished furry family members:USE SAFETY,Because the raw, plant-based materials used to make the Natural Woven Grass Bed are satisfying your pet's natural instinct to burrow, explore and nest While safe for consumption, it can also be used as an edible bowl for any of your animals.
    roosting nests
  • nests for birds

    2 nests for birds Më 17/08/2020

    chuanglian-Bird Hut Hand-Woven Teardrop Shaped Eco-Friendly Birds Cages Nest Roosting,Grass Bird Hut,Hanging Bird House,Cozy Resting Place,100% Natural Fiber,Ideal for Birds - Provides shelter from Cold Weather
    nests for birds
  • finch nest roosting bird nest

    3 finch nest roosting bird nest Më 09/08/2020

    Woven grass play ball is the ultimate in natural grass toys that are safe to chew and provide hours of entertainment for your pet.Responsible and loving small pet owners around the world agree that a natural woven grass bed is the best choice for their cherished furry family members.
    finch nest roosting bird nest
  • finch nest box

    4 finch nest box Më 09/08/2020

    Because the raw, plant-based materials used to make the Natural Woven Grass Bed are satisfying your pet's natural instinct to burrow, explore and nest While safe for consumption, it can also be used as an edible bowl for any of your animals.
    finch nest box
  • huts for small game birds

    5 huts for small game birds Më 08/08/2020

    Natural AND ECO-FRIENDLY:No chemical addition, Degradable, environmentally friendly and durable.The rough surface make entrance and exit easier for birds, as well as provides natural drainage and ventilation.
    huts for small game birds
  • women shoes with heels height

    6 women shoes with heels height Më 20/07/2020

    If you are the type of woman who wants to be successful, you will need a different type of shoes to play that part. Reading elevator shoes for men are lame and a waste of money is just plain wrong. One thing is for sure: these men鈥檚 taller shoes only provide you extra height but are just as trendy as any designs that can be bought at the department store. Here we say, height elevator shoes for men are an investment!
    women shoes with heels height
  • toilet seat warmer

    7 toilet seat warmer Më 23/06/2020

    faucetskycom2019 is the best choice for your beautiful house.Faucetsky.com can supply many of name brand faucets for your Kitchen,Bath and Bathroom.Such as Kohler,Moen,Hansgrohe,American Standard,TOTO and so on.
    toilet seat warmer
  • LEDINA

    8 LEDINA Më 14/02/2019

    e qija nenen

Shto një koment