Nocioni dhe objekti i të drejtës së punës

Një nga nocionet bazë në studimin e marrëdhënieve të punës është puna. E dr. e punës si degë e sistemit pozitiv juridik për objekt të trajtimit i ka marrëdhëniet e punës, si e tillë e dr e punës, nuk është vetëm e dr positive e marrëdhënieve të punës dhe të drejtave të tjera që janë të lidhura për këto marrëdhënie. E dr. e punës është shkencë që merret me studimin teorik dhe praktik të ligjeve dhe dispozitave tjera nga kjo fushë, si dhe studimin e praktikës se subjekteve dhe faktorëve tjerë – punëtorë, punëdhënës, subjekteve shtetërore, gjykatave, etj., marrë brenda shtetit, në nivel ndërk (e dr comparative) duke i kuqyr edhe aspektet gjithëpërfshirëse shoqërore.

Praqitja dhe zhvillimi i të drejtës së punës

E dr e punës është relativisht e re, u paraqit atëherë kur u bë evidente se subjektet e marrëdhënieve të punës duhet ti kenë të drejtat e tyre, sepse zhvillimi dhe çështjet që u lajmëruan gjatë këtij zhvillimi, nuk kanë mundur të zgjidhen në kuadër të ndonjë dege tjetër të se drejtës.

Zhvillimi i të drejtës së punës

E dr e punës si degë e veçantë juridike kaloi një proces të gjatë të ndarjes nga e dr civile, ekonomike, përkatësisht tregtare. Në fillim të shek XIX marrëdhëniet në mes punëdhënësit dhe punëmarrësit rregulloheshin me kontratë mbi punën dhe si të tilla kishin karakter individual dhe i përkisnin legjislacionit civil dhe për to vlenin dispozitat e kontratës mbi qiranë. Zhvillimi i se dr së punës ndahet në tri periudha. Në periudhën e parë vjen deri të formimi të formimi i shoqatave të para të punëtorëve, të cilat inicuan disa lëvizje me qëllim të mbrojtjes të të drejtave më elementare të punëtorëve. Qëllimi i tyre ishte përmirësimi i kushteve tejet të vështira të punës dhe të jetës se tyre. Me anë të mjetit më efikas të tyre – grevës, erdhi deri të nisma e shtetit në intervenim për rregullimin e kushteve të punës dhe të punësimit si dhe zbehjen e konceptit që marrëdhëniet e punës të rregullohen me legjislacion civil, (dmth, e dr e punës ishte pjesë përbërëse e të dr civile). Gjatë mesit të shek XIX shteti fillojë ti nxjerrë dispozitat e para të ashtuquajtura ’’legjislacioni mbrojtës’’, se pari në Angli e pastaj në Gjermani dhe në Francë. Kjo ishte periudha e kapitalizmit liberal që mbeshtetej në parimin e lirisë së plotë të kontraktimit. Kjo periudhë e zhvillimit të se dr se punës përshkohet nga dy karakteristika: së pari, shumica e dispozitave që i referoheshin marrëdhënieve të punës mbeten edhe më tutje në kuadër të degëve tjera juridike (civile, tregtare, etj.), dhe e dyta, që me dispozita të veçanta ishin të rregulluara vetëm disa çështje me rëndësi nga fusha e punës (koha e punës, mbrojtja e grave dhe fëmijëve, mbrojtja higjieno-teknike në punë dhe sigurimin social). Periudha e dytë fillon në fund të shek XIX dhe fillim të shek XX, dhe zgjatë deri në mbarim të luftës se parë botërore. Në këtë periudhë shenohet një intervenim shumë më i madh i shteti në fushën e rregullimit të marrëdhënieve të punës, nxirren shumë ligje që rregullonin disa çështje nga fusha e marrëdhënieve të punës (pushimi javor, puna e natës, pagat minimale, ndihmës për të papunët, etj.). ë këtë periudhë vjen të ndarja e shkallëzuar e legjislacionit të punës dhe kodifikimit të parë të se dr se punës, dhe në v. 1910 dhe 1912 në Francë nxirret ligji i punës. Gjatë kësaj periudhe paraqitëet një numër i konsiderueshëm i organizatave të punëtorëve nga të cilat linden sindikatat, e së bashku me to edhe kontratat kolektive. Periudha e tretë përfaqëson periudhën në mes të dy luftrave botërore (1919 – 1939). Karekteristikë e kësaj periudhe është intensiteti i madh i legjislacionit të mbrojtjes se punëtorëve, pastaj vazhdohet në masë të madhe me kodifikimin e të drejtës së punës, ku nxirren ligje të veçanta. Në këtë periudhë vjen deri të krijimi i të drejtës se punës si degë e veçantë e së drejtës në shumicën e vendeve. Në zhvillimin e se dr se punës ndikim të madh kishte edhe Organizata Ndërk e Punës (ONP), që u themelua me 1919 në Konferencën e paqës në Paris si organizatë në kuadër të Lidhjes se Kombeve. Periudha e katërt përfaqëson periudhën nga përfundimi i luftës se dytë botërore e deri më sot, ku e dr e punës është zhvilluar si degë e se drejtës nacionale në të gjitha vendete botës.

E drejta bashkëkohore e punës – karakteristikat e saj

Karakteristikat e së dr bashkëkohore të punës janë: 1. tendenca për zgjerimin e vazhdueshëm; 2. organizimi i punëtorëve në sindikata; 3. kontraktimi kolektiv, dhe 4. integriteti. Tendenca për zgjerim të vazhdueshëm – rrjedh nga fakti se më nuk trajtohet vetëm puna, shërbimet publike, organizimi, por trajtohen edhe dukuri tjera që janë të lidhura me të drejtën për punë. E drejta e punës nuk ka të bëj vetëm me punëtorët që punojnë për paga, por ju referohet edhe kategorive të tjera, psh, personave që mirren me ushtrimin e veprimtarive tjera profesionale. Përveç kësaj, në disa shtete, disa institucione të së dr se punës i përkasin edhe nëpunësve (psh, e drejta në grevë, e dr në sindikata, sigurim social, etj.). e dr e punës në kuptim të gjerë përfshin edhe normat të cilat rregullojnë pjesëmarrjen e punëtorëve dhe të nëpunësve në vendosjen për çështjet që janë në interes të tyre, çështjet e mbikqyrjes, dokumentacionin e punës, etj. Organizimi i punëtorëve në sindikata – sindikata si asociacion i punëtorëve në shumë vende është bërë faktor i pazëvendësueshëm në realizimin e shumë të drejtave për punëtorët (si, sigurimin social, kushte më të mira të punës, paga më të larta dhe më të sigurta, orarin më të shkurtër të punës, mbrojtje në punë, etj. Sindikata ka kompetencë, organizimin e aksioneve kolektive dhe industriale siç është greva, në rastet kur me bisedime nuk arrihet marrëveshje. Kontraktimi kolektiv – gjithnjë e më shumë po bëhen instrument i rëndësishëm për rregullimin e kushteve të punës, të drejtave dhe obligimeve në mes të punëdhënësve dhe të punëtorëve, krahas dispozitave shtetërore, të cilat përcaktojnë bazën e këtyre marrëdhënieve. Shteti është i interesuar që marrëdhëniet e punës të rregullohen me kontrata kolektive, ky interesim është sepse, sa më mirë rregullohen marrëdhëniet e punës, më mirë do të funksionojë sistemi ekonomiko-shoqëror i vendit. Në të drejtën bashkëkohore të punës ka tendenca edhe për krijimin e një të drejte të re ’’E dr kolektive’’ ose ’’Legjislacioni autonom i punës’’. Integriteti – paraqitet si rrjedhojë e cilësisë së veçantë të punës, e ajo është fuqia e madhe integrative e saj. Puna është ajo që më se tëpërmi i bashkon njerëzit, pa marrë parasysh racën, fenë, nacionalitetin, etj., të cilët duke ushtruar veprimtari të ndryshme racionale dhe të levërdishme, i sigurojnë vetës ekzistencën.

E drejta e krahasuar e punës

Është rezultat i normave juridike ndërk, sidomos konventave të ONP-së dhe kohëve të fundit edhe akteve të UE-së, duke u bazuar në faktin së shumica e vendeve kanë miratuar konventat më të rëndësishme (për kohën e punës, mbrojtjen e nënave, fëmijve, të rinjve, për pushimin vjetor me pagesë, etj.), kjo nxiti interesim për inçizimin, krahasimin dhe trajtimin e legjislacionit të punës dhe atij social, dhe dallimet në vendet e Evropës. Rol të rëndësishëm në krahasimin e legjislacionit kanë edhe sindikatat, sidomos ato ndërkombëtare.

  • 10 vota. Mesatarja e 4.40 të 5.

Komentet

  • j.mp

    1 j.mp Më 14/04/2021

    Sweet blog! I found it while browsing on Yahoo News.
    Do you have any tips on how to get listed in Yahoo News?
    I've been trying for a while but I never seem
    to get there! Thank you asmr 0mniartist
  • asmr https://0mniartist.tumblr.com

    2 asmr https://0mniartist.tumblr.com Më 13/04/2021

    all the time i used to read smaller posts that as well clear their
    motive, and that is also happening with this article which I am reading at this place.
    asmr 0mniartist
  • asmr https://0mniartist.tumblr.com

    3 asmr https://0mniartist.tumblr.com Më 13/04/2021

    Remarkable! Its truly remarkable paragraph, I have got much clear idea
    concerning from this article. asmr 0mniartist
  • 0mniartist

    4 0mniartist Më 13/04/2021

    Spot on with this write-up, I really feel
    this website needs a lot more attention. I'll probably be returning to see more, thanks for the information! asmr 0mniartist
  • 0mniartist

    5 0mniartist Më 12/04/2021

    Excellent, what a web site it is! This blog gives valuable information to us, keep it up.

    0mniartist asmr
  • 0mniartist

    6 0mniartist Më 12/04/2021

    We are a group of volunteers and starting a
    new scheme in our community. Your website offered us with
    valuable information to work on. You've done a formidable
    job and our whole community will be grateful to you.
    0mniartist asmr
  • asmr https://0mniartist.tumblr.com

    7 asmr https://0mniartist.tumblr.com Më 11/04/2021

    My spouse and I stumbled over here from a different page
    and thought I should check things out. I like what I
    see so now i'm following you. Look forward to checking out your web page repeatedly.

    0mniartist asmr
  • asmr https://0mniartist.tumblr.com

    8 asmr https://0mniartist.tumblr.com Më 11/04/2021

    Hello, i think that i saw you visited my website thus i came to “return the favor”.I am attempting to find things to improve
    my web site!I suppose its ok to use some of your ideas!! asmr 0mniartist
  • asmr https://0mniartist.tumblr.com

    9 asmr https://0mniartist.tumblr.com Më 10/04/2021

    Hello There. I discovered your weblog the usage of msn. That is a
    very well written article. I'll make sure to bookmark it and come back to read extra of your helpful
    info. Thanks for the post. I will certainly comeback.
    0mniartist asmr
  • 0mniartist

    10 0mniartist Më 09/04/2021

    This paragraph gives clear idea in favor of the new people of blogging,
    that in fact how to do blogging and site-building.
    asmr 0mniartist
  • 0mniartist

    11 0mniartist Më 09/04/2021

    We're a group of volunteers and opening a new scheme in our community.
    Your site provided us with valuable info to work on. You've done a formidable job and our entire community will be
    grateful to you. asmr 0mniartist
  • 0mniartist

    12 0mniartist Më 09/04/2021

    Excellent blog here! Also your website loads up fast!
    What host are you using? Can I get your affiliate link to your
    host? I wish my site loaded up as fast as
    yours lol 0mniartist asmr
  • 0mniartist

    13 0mniartist Më 08/04/2021

    Thanks for sharing your thoughts about 0mniartist. Regards 0mniartist asmr
  • 0mniartist

    14 0mniartist Më 08/04/2021

    This is the right webpage for anyone who really wants to find out about this topic.

    You understand so much its almost hard to argue with you (not that I personally
    will need to…HaHa). You definitely put a brand new spin on a subject which has been discussed for many years.
    Wonderful stuff, just excellent! asmr 0mniartist
  • car junk yards

    15 car junk yards Më 28/03/2021

    This post will help the internet viewers for setting up new website or even a blog from
    start to end.
  • fa thor shirt

    16 fa thor shirt Më 28/03/2021

    Hello! I'm at work surfing around your blog from my new iphone 3gs! Just wanted to say I love reading your blog and look forward to all your posts! Keep up the great work!|
  • fa thor t shirt

    17 fa thor t shirt Më 27/03/2021

    Greetings from Ohio! I'm bored to death at work so I decided to browse your site on my iphone during lunch break. I really like the knowledge you provide here and can't wait to take a look when I get home. I'm surprised at how fast your blog loaded on my phone .. I'm not even using WIFI, just 3G .. Anyways, good site!|
  • fathor

    18 fathor Më 26/03/2021

    My partner and I absolutely love your blog and find the majority of your post's to be exactly I'm looking for. Would you offer guest writers to write content to suit your needs? I wouldn't mind producing a post or elaborating on a number of the subjects you write with regards to here. Again, awesome web site!|
  • fa thor t shirt

    19 fa thor t shirt Më 26/03/2021

    I think the admin of this site is genuinely working hard in favor of his web page, because here every material is quality based material.|
  • fathor

    20 fathor Më 25/03/2021

    Hi there! Do you use Twitter? I'd like to follow you if that would be ok. I'm absolutely enjoying your blog and look forward to new posts.|
  • fa thor t shirt

    21 fa thor t shirt Më 25/03/2021

    I constantly emailed this blog post page to all my associates, as if like to read it afterward my contacts will too.|
  • fathor shirt

    22 fathor shirt Më 24/03/2021

    Thanks for some other informative blog. Where else may I get that kind of info written in such a perfect method? I have a project that I am just now working on, and I've been on the look out for such info.|
  • fathor shirt

    23 fathor shirt Më 24/03/2021

    You need to take part in a contest for one of the finest blogs on the net. I most certainly will recommend this web site!|
  • fa thor t shirt

    24 fa thor t shirt Më 23/03/2021

    I am not sure where you're getting your info, but good topic. I needs to spend some time learning much more or understanding more. Thanks for great information I was looking for this information for my mission.|
  • junk car buyers houston tx

    25 junk car buyers houston tx Më 23/03/2021

    Hello colleagues, how is everything, and what you want to say regarding this
    post, in my view its in fact awesome in support of me.
  • fathor t shirt

    26 fathor t shirt Më 22/03/2021

    WOW just what I was looking for. Came here by searching for %keyword%|
  • fa thor shirt

    27 fa thor shirt Më 22/03/2021

    I'm extremely inspired with your writing skills as neatly as with the structure for your weblog. Is that this a paid topic or did you customize it your self? Anyway keep up the nice high quality writing, it's rare to peer a nice weblog like this one nowadays..|
  • fathor

    28 fathor Më 21/03/2021

    I'm amazed, I must say. Rarely do I encounter a blog that's equally educative and amusing, and without a doubt, you have hit the nail on the head. The problem is something which too few folks are speaking intelligently about. I'm very happy that I came across this in my search for something concerning this.|
  • fa thor shirt

    29 fa thor shirt Më 20/03/2021

    Hello! This is my first visit to your blog! We are a collection of volunteers and starting a new project in a community in the same niche. Your blog provided us useful information to work on. You have done a marvellous job!|
  • HTown Junk Car

    30 HTown Junk Car Më 13/03/2021

    Very good information. Lucky me I discovered your website by chance (stumbleupon).
    I have saved it for later!
  • theragun

    31 theragun Më 11/03/2021

    Hello! I've been reading your blog for a long time now and finally got the courage to go ahead and give you a shout out from Houston Tx! Just wanted to mention keep up the fantastic work!|
  • Charissa

    32 Charissa Më 14/01/2021

    Heya! I just wanted to ask if you ever have any trouble with hackers?
    My last blog (wordpress) was hacked and I ended up losing
    many months of hard work due to no back up. Do you have
    any solutions to prevent hackers?
  • Leandro

    33 Leandro Më 12/01/2021

    I really like your blog.. very nice colors & theme. Did you make this website yourself
    or did you hire someone to do it for you? Plz reply as I'm looking to construct my
    own blog and would like to find out where u got this from.
    thank you
  • Torri

    34 Torri Më 10/01/2021

    WOW just what I was looking for. Came here by searching for link
  • atmospheric water generator price

    35 atmospheric water generator price Më 05/01/2021

    I've been browsing online more than 2 hours today, yet I never found any interesting article like yours. It is pretty worth enough for me. In my opinion, if all website owners and bloggers made good content as you did, the web will be a lot more useful than ever before.|
  • berkey

    36 berkey Më 29/11/2020

    There's definately a great deal to find out about this subject. I really like all of the points you've made.|
  • biden we just did hat

    37 biden we just did hat Më 11/11/2020

    I blog quite often and I truly thank you for your content.

    The article has really peaked my interest. I am going to bookmark your site and keep
    checking for new details about once per week. I opted in for your RSS feed
    too.
  • biden we just did 46

    38 biden we just did 46 Më 10/11/2020

    Hi! I know this is kinda off topic nevertheless I'd figured
    I'd ask. Would you be interested in exchanging links or maybe guest writing a blog post or vice-versa?
    My website covers a lot of the same subjects as yours and I feel we could greatly benefit from each other.
    If you're interested feel free to send me an email.

    I look forward to hearing from you! Excellent blog
    by the way!
  • camo phone case

    39 camo phone case Më 08/11/2020

    Currently it appears like Wordpress is the top blogging platform out there right now.
    (from what I've read) Is that what you are using on your
    blog?
  • biglink.to

    40 biglink.to Më 23/10/2020

    If you are going for finest contents like I do, just visit this web page daily as it presents quality contents, thanks
  • http://www.digital.nyc/

    41 http://www.digital.nyc/ Më 22/10/2020

    Valuable info. Lucky me I discovered your website by chance,
    and I am stunned why this twist of fate didn't happened in advance!
    I bookmarked it.
  • fortitudesys.com

    42 fortitudesys.com Më 22/10/2020

    What's up, I read your blogs on a regular basis. Your writing style is awesome, keep up the good work!
  • www.notion.so

    43 www.notion.so Më 22/10/2020

    Hello, this weekend is fastidious in support of me, because this point in time i am reading this enormous informative article here
    at my residence.
  • Stevie

    44 Stevie Më 22/10/2020

    If you desire to obtain much from this piece of writing then you have to apply these strategies to your won webpage.
  • Homer

    45 Homer Më 22/10/2020

    Hey! I just wanted to ask if you ever have any issues
    with hackers? My last blog (wordpress) was hacked and I ended up
    losing a few months of hard work due to no backup. Do you have any methods to prevent hackers?
  • web hosting reviews

    46 web hosting reviews Më 05/09/2020

    Yes! Finally someone writes about web hosting.
  • web hosting sites

    47 web hosting sites Më 31/08/2020

    Hi! I just wanted to ask if you ever have any problems
    with hackers? My last blog (wordpress) was hacked and I ended up losing a few months
    of hard work due to no back up. Do you have any solutions
    to stop hackers?
  • black mass

    48 black mass Më 31/08/2020

    Hey very nice blog!
  • cheap flights

    49 cheap flights Më 28/08/2020

    Hi, i think that i saw you visited my blog so i came to “return the favor”.I am trying to find
    things to improve my web site!I suppose its ok to use some
    of your ideas!!
  • cheap flights

    50 cheap flights Më 28/08/2020

    If you are going for finest contents like me, only visit this web site
    everyday since it offers feature contents, thanks
  • cheap flights

    51 cheap flights Më 26/08/2020

    I am sure this post has touched all the internet visitors, its really really
    nice post on building up new web site.
  • cheap flights

    52 cheap flights Më 25/08/2020

    Hello, everything is going fine here and ofcourse every one is sharing
    information, that's in fact excellent, keep up writing.

    32hvAj4 cheap flights
  • cheap flights

    53 cheap flights Më 25/08/2020

    I am regular visitor, how are you everybody? This article posted at this website is truly nice.
    34pIoq5 cheap flights
  • cheap flights

    54 cheap flights Më 24/08/2020

    Someone necessarily assist to make critically articles I would state.
    This is the first time I frequented your website
    page and up to now? I amazed with the analysis you made to make this actual publish
    extraordinary. Wonderful task!
  • cheap flights

    55 cheap flights Më 24/08/2020

    Wow! In the end I got a webpage from where I be capable of in fact get valuable data regarding my study and knowledge.
  • website hosting

    56 website hosting Më 14/08/2020

    May I simply just say what a relief to find
    someone who genuinely understands what they're
    discussing on the internet. You definitely know
    how to bring an issue to light and make it important.
    More and more people really need to read this and understand this side of your story.
    It's surprising you're not more popular because you definitely possess the gift.
  • adreamoftrains web hosting company

    57 adreamoftrains web hosting company Më 12/08/2020

    Hi there, You've done a fantastic job. I will definitely digg it and personally recommend
    to my friends. I am confident they will be benefited from this web site.
    adreamoftrains web hosting service
  • website host

    58 website host Më 11/08/2020

    This is my first time pay a quick visit at here and i am really pleassant to read everthing
    at one place.

Shto një koment