Mbrojtja në punë

Zhvillimet e reja teknologjike ndikuan që mbrojtja e mjedisit jetësor të jetë segment i trajtimit të disiplinave të shumta, por edhe të drejtës së punës.

Mbrojtja në punë dhe mjedisi jetësor

Aktiviteti i njeriut në procesin e punës nuk mund të ndahet nga jeta e tij jashtë punës përkatësisht jashtë mjedisit të punës. Është evidente lidhja në mes të njeriut jashtë procesit të punës dhe aktivitetit të tij në mjedisin e punës. Në këtë kontekst edhe punëtorët edhe punëdhënësit kanë të drejta dhe obligime për të siguruar një ambient të shendoshë jetësor ose ta ruajnë mjedisin e punës dhe në këtë mënyrë ti evitojnë mundësitë eventuale të ndotjes së ambientit jetësor. Në shtetet nashkëkohore çdo njeri dhe të gjithë janë të obliguar ta ruajnë ambientin natyror.

Nocioni i mbrojtjes në punë

Mbrojtja në punë përfshin tërësinë e dispozitave, masave teknike, shëndetësore e shoqërore që kanë për qëllim sigurimin e kushteve sa më të përshtatshme për të parandaluar aksidentet në punë, sëmundjet profesionale dhe disa sëmundje tjera të përgjithshme që lidhen me mjedisin e punës, të cilat kanë për qëllim mbrojtjen e jetës dhe shëndetit të punëtorëve. Nocioni i mbrojtjes në punë në kuptimin e gjerë ka të bëjë me sistemin e masave dhe mjeteve për mbrojten e punëtorit, si në aspektin e legjislacionit të punës, ashtu edhe në aspektin e aplikimit të masave teknike, organizative dhe masave tjera me qëllim të mbrojtjes së jetës dhe shëndetit të punëtorëve.  Me mbrojtje në punë nënkuptohet e drejta e punëtorëve për mbrojtje në punë si dhe obligimet e tij që ti aplikojë rregullat e përcaktuara të masave mbrojtëse. Sistemi i mbrojtjes i cili rrjedh nga legjislacioni ynë i punës përfshinë normat juridike, të cilat rregullojnë të drejtat dhe obligimet në aspektin e kufizimit të kohës së punës, pushimit, mbrojtjes së të rinjve dhe grave, etj. Sistemi i mbrojtjes në punë si dhe normat që i referohen kësaj mbrojtje  ndahen në dy grupe dhe përfshijnë: mbrojtjen e përgjithshme në punë dhe mbrojtjen e veçantë.

Mbrojtja e përgjithshme në punë

Mbrojtja në punë nuk është vetëm në interes të punëtorit, por edhe të punëdhënësit dhe mbarë shoqërisë. Përveç që e ka rëndësinë politiko-shoqërore e ka edhe rëndësinë ekonomike, sepse duke e mbrojtur jetën dhe shëndetin e punëtorëve, sigurohet një punë më e efekshme e cila rritë prodhimin dhe në këtë mënyrë ndikohet në zhvillimin ekonomik të një vendi të caktuar. Mbrojtja e përgjithshme në punë iu referohet të gjithë të punësuarve dhe përfshinë sigurimin e kushteve për punë sipas rregullave të sigurimit teknik, sanitar dhe të higjienës në punë, pastaj këtu hyjnë edhe sigurimi dhe përdorimi i makinave dhe mekanizmave të cilat paraqesin rrezik për shëndetin e punëtorëve. Për këtë arsye për çdo vend të punës duhet të aplikohen rregullat e parapara, masat dhe standardet e mbrojtjes në punë. Rregullat që i referohen mbrojtjes në punë ndahen në: sigurimin paraprak të masave mbrojtëse në punë, masat e përgjithshme të mbrojtjes në punë dhe masat e veçanta të mbrojtjes në punë. Masat paraprake kanë të bëjnë me: objektet investive në të cilat procesi i punës kryhet në ambient të hapur; mjetet për punë në repartet e mekanizuara; përdorimin e mjeteve për mbrojtje personale në punë. Punëdhënësit janë të obliguar që vazhdimisht ta përcjellin situatën lidhur me rregullsinë e mjeteve të punës si dhe të organizojnë instruktime për punëtorët si në aspektin e ngritjes së njohurive të tyre lidhur me dispozitat ligjore në lidhje me mbrojtjen enë punë ashtu edhe në aspektin e rregullave të sigurimit teknik dhe higjieno-sanitar. Instruktimi ka të bëj edhe me pajisje të punëtorëve me njohuri për mënyrat e montimit, përdorimit të makinave, mjeteve elektrike dhe pasojat të cilat mund ti bartin punëtorët nëse nuk i respektojnë rregullat e parapara. Instruktimi mund të jetë i dyllojshëm: për punëtorët të cilët për herë të parë hyjnë në punë dhe për punëtorët të cilët transferohen në vend tjetër të punës. Edhe punëtorët janë të obliguar që në mënyrë rigoroze ti respektojnë rregullat lidhur me mbrojtjen në punë dhe ti përdorin mjetet për sigurimin e tyre personal.

Mbrojtja e veçantë në punë

Përfshinë masat e veçanta mbrojtëse dhe i referohet kategorive të caktuara të punëtorëve. Këto masa përcaktohen për lloje të veçanta të procesve teknologjike, veprimtari të caktuara dhe mjeteve të veçanta të punës, nëse për shkak të specificitetit dhe rrezikut nuk mund të sigurohen me masa të përgjithshme. Masat e veçanta të mbrojtjes në punë zakonisht aplikohen për punët të cilat kryhen në nëntokë (xehtari, ndërtim të tuneleve, etj.), nën ujë, në ambient të hapur, në lartësi, në objekte lëvizëse dhe në proceset kimiko-teknologjike.

  • 10 vota. Mesatarja e 3.10 të 5.