Analiza dhe Opinione

Analiza dhe Opinione të ndryshme :

Bëj një postim
  • Bisedë me një katundar timin për grekët dhe memecërinë tonë

    BESART KALLAKU
    Besart KallakuUnë jam Besart Kallaku. Jam aktor, jam me origjine nga fshati, jam 25 vjeç, jam pjesë e tifozave kuqezi, deri në 5 vjeç kam jetuar në Krumë të Kukësit, në Has, pastaj jam rritur në një fshat të Fushe Krujës nga gjyshi dhe gjyshja ime, dmth jam fshatar ose dhe katunar mund të më quani, por para se te jem jugor ose verior, mbi të gjitha, jam shqiptar... Dhe emrin shqiptar dhe kombësinë shqiptare nuk e kam vetëm në pasaportë por mbi të gjitha, e kam në gjak... Mbi krahun tim të djathtë kam të skalitur në mish figurën e GJERGJ KASTRIOTIT, me gjithë shqiponjën e Kastriotëve...gravurën më të vjetër të tyre... Më besoni të dashur shqiptarë...nuk e duroj kurrsesi nëpërkëmbjen që na bëhet ne shqiptarëve nga grekët, që sa herë vijnë apo kalojnë kufirin tonë çdo zyrtar i tyre kujtohet se para tij grekë te tjere kanë harruar ose nonjë cope toke ose nonjë cope det ose nonjë cope njeri dhe kërkojnë ta marrin mbrapsht... E pse kështu...? Po kjo memeceri e gjithë shtetit tone pse? E gjithë këto ngjarje te perseritura dhe po prapë askurrfare reagimi nga askush...Askush nga ato te cileve u takon të thonë fundja Ç'BEHET KESHU? Kaq frike? Po jemi me 2 mendje të marrim frymë apo jo, e jo më të flasim kundra grekëve... Në fakt e kam fjalen për ngjarjen më të fundit të ndodhur në Korcë, ku na vijnë nja 2-3 deputetë e një konsull dhe u drejtohen shqiptarëve me fjali të tillë si GREKE TE KORCES (!) Ne fakt, nuk do e merrja kaq seriozisht këtë gjë se shumë na është vrarë veshi me të tilla gjera... por ja që gjithë këtë mllef qe kisha brenda prej kaq kohësh të akumuluar, ma nxorri një kushuri i gjyshit tim, fshatar...te cilin e takova te lokali i fshatit ku isha, te lokali i Gimit t'Sures, - i thonë. -Çfarë thuhet andej nga Tirona re? Kur po e filloni Portokallinë? Keni material sa të duash ketë herë, jo protesta jo grusht.. Po çfarë bëhet andej, çar thuhet për ata grekët që erdhën në Korçë se kishin vëllezërit atje....a? -Nuk e di- i thashe, nuk më intereson... Pas kësaj fshatari mu kthye i nevrikosur...

    Vazhdo leximin

  • Moraliteti i kësaj situate politike

    Dr. Alban Daci
    Shpesh thuhet që çdo kush (ose çdo komb) ka liderin që meriton. Thuhet, se natyra autoritare e kulturës ruse është e destinuar të prodhojë gjithmonë një car (siç ka ndodhur në të kaluarën) ose një Putin (siç ka filluar të përdoret shpesh në ditët e sotme); traditat britanike që nga koha e Manja Kartës (pengon) ose përjashton në mënyrë kategorike mundësinë e një cari të ngjashëm me Rusinë që të qeveris vendin; dhe Japonia tenton të mos ketë lider karizmatik, për shkak të konformizmit të shoqërisë së Japonisë. Siç demonstrojnë ndryshimet e ndodhura në Gjermani në 100 vitet e fundit, një përcaktim i tillë kulturor është i thjeshtësuar; zgjedhjet morale të ndjekësve mund të pengojnë edhe aksionet e liderëve më virtuoz. Thënia e vjetër, sipas së cilës çdo kush ka liderin që meriton, siç thamë më sipër, është një thjeshtësim, por megjithatë nuk ka dyshim që ndjekësit e paedukuar kontribuojnë për të prodhuar liderë të këqij dhe mënjanon liderët e mirë.
    lexo te plote artikulin
  • Në kërkim të studentit

        Kur e pyetën njëherë poetin e shquar rus Josif Brodskij se çfarë gjëje i ra më shumë në sy kur filloi punë në një prej universiteteve më të rëndësishme të SHBA-së, ai tha se gjëja më shokuese që kish përjetuar ishte injoranca e studentëve. Dihet tanimë se marrëdhënia e Brodskijt me studentët e vet qe një marrëdhënie tepër e koklavitur po të kemi parasysh marrëdhëniet shabllone që krijohen në përgjithësi mes profesorëve dhe studentëve. Për Brodskijn, njeri që e kish fituar diturinë vetë, nën provat më të rënda trupore e mentale që mund të gjendet një adoleshent në cilindo cep të botës, pra për Brodskijn ishte e pakonceptueshme padija bazike e studentit dhe sidomos ajo dritë e shuar në sytë e tyre që nuk aspironte për kurrgjë, që nuk rrezatonte qoftë edhe një rreze të vetme dritë të ardhmeje. Vetëm një vetëkënaqje që vjen nga vetësiguria, nga mirëqenia e siguruar nga prindërit apo e trashëguar etj etj. Historitë e tij me studentë të tillë janë legjendare por ato kulmojnë me rastin e mëposhtëm: Një ditë Brodskij hyn në auditor dhe u propozon studentëve të flisnin për poezinë polake të shekullit të njëzetë. Ai qe një adhurues i madh i poetëve të tillë polakë si Czeslaw Milosz-i, Zbigniew Herbert, Wislawa Szymborska, Ana Swir, etj, po aq sa edhe përkthyes i devotshëm i tyre. Pasi i pyet studentët amerikanë nëse kishin ndonjë ide se për çfarë bëhej fjalë, ata që të gjithë ngritën supet dhe u përgjigjën që nuk kishin asnjë ide për poezinë polake bashkëkohore dhe kur Brodskij i xhindosur urdhëron të sillet një hartë e botës në klasë dhe kur, për ironi të fatit, asnjë nga studentët e kursit nuk e gjeti dot në hartë Poloninë, poeti i madh që rrufiti flegrat e hundës si një kalë para garës, tha gati duke ulëritur: Një vend që nuk di ku bie Polonia dhe nuk ka haberin e poetëve të saj, meriton të pushtohet.

        Të tjerë profesorë të mirënjohur në fushat e tyre, ankohen kaq shumë për gjendjen kulturore të studentëve qoftë edhe në kampionë të tillë të edukimit si Harvard, Cambridge, Columbia, Oxford etj. Elisabeth Bishop një prej shkrimtareve më të rëndësishme amerikane të shekullit që shkoi, kur e pyesnin për nivelin e studentëve të saj, ajo buzëqeshte dhe thoshte me thumbin e patëkeq proverbial, me të cilin ngjyroste edhe poezitë e veta se ajo që i kishte bërë një përshtypje të vazhdueshme është se nuk i kish rastisur qoftë edhe një student apo studente e vetme, që të mos shihte dhe adhuronte telenovelat.

        Në Shqipëri sigurisht që gjendja kulturore dhe morale e studentit është edhe më alarmante se në SHBA, Angli, Francë apo gjetkë. Sigurisht, shumë më shumë. Dhe ndërsa kambanat për këtë realitet kanë kohë që bien ndër auditorët e universiteteve që u sollën më lart si shembuj, këtu auditorët shëmbëllejnë më shumë më disa pishina dimri me ujë të ngrohtë, ku pedagogë dhe studentë, pluskojnë në përgjithësi të qetë dhe të sigurt se ajo që po u ndodh në mos do të jetë pjesë e historisë së Shqipërisë, të paktën do të shkruhet në enciklopedinë e protagonizmit. Dhe kjo është më se e justifikueshme, përderisa kafenetë rrotull dhe pak më poshtë se rrotull godinave universitare janë kaq përplot me studentë  sa pronarët në shpalljet për vende pune kamerier, ndër disa prej kushteve që rendisin, shënojnë me bold që kandidati (për kamerier) përveçse të dijë anglisht (?), Excel programme (?), të jetë edhe atletik (?).  Meqë shumë prej rrymave artistike dhe sociale studentore e kanë zanafillën në tryezat e ngjeshura të kafeneve studentore, një sy naiv (kryesisht i huaj) gati mallëngjehet nga kjo dyndje. Me siguri, mendon ai, ata tani po shkëmbejnë libra, DVD filmash të Las Von Trier-it, Kiarostamit, Bertoluccit, (apo në rastin më të keq të Fatmir Koçit), CD me muzikë të Bach-ut apo Shostakoviçit (p.sh. orkestra e Londrës, Mynihut apo e Bostonit) dhe gjërash të ngjashme si këto. Por jo, jo, ai përqendrim i hatashëm në fytyrat shqiptare studentore, më shumë është i lidhur me lojrat Play-station – sesi ky student sesa të ulet e të lexojë një libër shkolle apo qoftë një roman apo libër me poezi (ai mund të jetë i dashuruar, por kjo nuk do të thotë asgjë), më kollaj e ka të mundë Manchester-in në një finale virtual të Champion Ligues-s, apo të ftojë për kafe ose Brad Pitt-in, ose Ronaldin jon, ose Angelin Jolie. Në të gjitha rastet ai del i fituar se i fituar, për vetëm njëqind lekë ora, ai mund të japë e marrë si të dojë me këto subjekte.  Te pothuajse të gjitha universitetet private apo shtetërorë, sipërfaqja e kafeneve të studentëve është në përgjithësi dy herë më e madhe se sipërfaqja e auditorit më të madh që zotëron vetë universiteti, dhe gjashtë herë më i madh se sipërfaqja që zë biblioteka universitare (në ndonjë universitet ndonjë mendje e kamufluar i ka bërë bashkë në tabelën e reklamës “Coffe& Book Store” ku me Book Store kihet parasysh një dyzinë e pasur menush shumë ngjyrëshe, pijesh e ëmbëlsirash. Sigurisht, ndërsa studentët e bjerrin kohën kafeneve, pedagogët nuk kanë fare kohë ta vënë re këtë fenomen fenomenal, pasi  mbi dy të tretat e tyre janë të trepunësuar në anë të ndryshme të kryeqytetit dhe që të mbash ndezur të paktën tre kompjutera njëherësh duhet të kesh një serverin e duhur. Dhe e them me bindje, ata e kanë. Dhe ndërsa shpesh ia lënë fajin në derë shkollave të mesme prej të cilave studentët vinë kryesisht “byk”, harrohet që për studentët këto katër vitet universitare mund të shndërroheshin në vite vokacioni për dijen, për dijen si ideal të jetës, të përkushtimit, të vullnetit.

    “Derek Walcott, ti nuk mund të jesh Profesor poezie në Oxford”

        Sigurisht titulli për ata që e njohin kush është  Derek Walcott dhe ç’domethënie ka të zgjidhesh Profesor i Poezisë në Universitetin e Oxford-it, ky titull mund të ngjajë më se shpërqendrues, në mos absurd. Dhe pak a shumë i tillë është. Po jap me dy fjalë përse bëhet fjalë: çdo pesë vjet universiteti i Oxford-it shpall vendin bosh të Profesorit të Poezisë post i cili përveçse një shume të konsiderueshme paundësh, një cikli prej dymbëdhjetë leksionesh, përmban edhe një vlerësim moral të jashtëzakonshëm në botën anglishtfolëse të letrave. Po të përmendim vetëm disa prej emrave pararendës në këtë post, do ta kuptonim edhe më mirë rëndësinë e tij: atë vend e kanë mbajtur Lord Alfred Tennison, Robert Graves, W. H. Auden, Seamus Heaney, Paul Muldoon.

        Kur vendi bosh u shpall nga Universiteti i i Oxford-it, e para që ofroi kandidaturën e vet qe shkollarja e njohur britanike e letërsisë Ruth Paddle, stërnipe e Charles Darwen-it. Ajo në letrën e saj argumentuese përmendte se “nëse e fitoj atë vend, unë do të përpiqem në këto leksione të ofroj sa të mundem poezinë me shkencën …”. Disa javë më vonë ndodhi edhe një akt i mrekullueshëm, nobelisti i madh i poezisë Derek Walcott, ndonëse në moshë të thyer (ai është shtatëdhjetë e nëntë vjeç ndonëse gëzon një shëndet dhe formë të shkëlqyer) shpall edhe ai kandidaturën e vet për vendin e Profesorit të Poezisë e cila pasoi edhe kandidaturën e një poeti indian, thuajse të panjohur, me një krijimtari më se modeste, sidomos kjo e krahasuar me Walcott-in. U duk se edhe këtë herë universiteti i Oxford-it do të siguronte një emër të madh të letërsisë botërore, por tërheqja e papritur e nobelistit Derek Walcott e shprishi gjithë interesin e madh që ngjalli kandidatura e tij. Një kritik letrar, këshilltar i jashtëm i akademisë universitare pati dërguar pranë jurisë përzgjedhëse, një dosje me fjalë dhe vetëm fjalë për karakterin e dyshimtë të Derek Walcott-it, për afrinë e tij të madhe me studentët, duke përmendur fjalët “joshje seksuale ndaj studenteve”. Një lumë akuzash ranë mbi Ruth Paddel, e cila u mendua se mund të fshihej pas kësaj fushate shpifjesh të ulta, por ajo u distancua prej kësaj duke thënë se ajo “e ka koleg Derek Walcott-in”. Kritiku që e kish servirur këtë gjellë bajate akuzash, qe në të vërtetë jo fare pa lidhje në këtë histori. Ai pat qenë për njëzetë vite i dashuri  i Ruth Paddel-it dhe ka të ngjarë që ndodhet ende në proces adhurimi të kësaj gruaje që tanimë është e martuar me tjetërkënd dhe ushqen plot dy fëmijë, frute të kësaj martese. Tërheqja e Walcott-it nga gara u bë për shkak se ai vetë tha, “nuk dua të bëhem pjesë e kësaj insinuate të ulët e cila ma fshiu shijen që mund të lërë vendi i Profesorit të Poezisë në universitetin e Oxford-it”.

        Kjo histori e denjë dedektivësh-dhe bota akademike është më se e pasur me të tilla histori okulte-në të vërtetë e komprometon rëndë procesin e një prej punëve më të vlerësuara në botën akademike, sikundër është vendi i Profesorit të Poezisë në Oxford University.  Ndërkaq kandidatja tjetër me gjithë thirrjet për tërheqje nga gara as nuk ka ndërmend ta bëjë një gjë të tillë dhe po shkon e sigurt drejt synimit. Nga pas e ndjek me çapa të ngadaltë e të rëndë kandidati indian.

    {© Gazeta "Korrieri" editorial}

  • E ardhmja e gazetarisë në Shtetet e Bashkuara



    13-05-2009

    Një numër gazetash të mëdha amerikane po falimentojnë ose po mbyllen si rrjedhojë e ndryshimeve dramatike në peisazhin e medias pas daljes së Internetit. Disa ligjvënës amerikanë janë të shqetësuar rreth ndikimit që falimentimi i gazetave mund të ketë në informimin e elektoratit – gjë që është aq e rëndësishme për demokracinë amerikane.

    Ata po studiojnë mundësinë e masave legjislative që mund të merren për të shpëtuar gazetat. Por përkrahësit e medias së re argumentojnë se gazetaria nuk ka qenë ndonjëherë kaq e gjallë sa është sot.

    Disa gazeta të mëdha amerikane janë goditur rëndë nga një fenomen i ri: lexuesit po i marrin gjinjë e më shumë lajmet nga Interneti dhe si pasojë, të ardhurat e gazetave nga reklamat kanë rënë ndjeshëm.

    Që nga fillimi i këtij viti, gazeta 150-vjeçare e Denverit në Kolorado, Rocky Mountain News, është detyruar të mbyllet ndërsa gazeta 146-vjeçare e Siatllit në shtetin Uashington, pezulloi botimin e shtypur dhe del vetëm në Internet. Kompani të tjera të medias si ajo që ka në pronësi gazetat Chicago Tribune dhe Los Angeles Times, kanë paraqitur kërkesën për mbrojtje nga falimentimi.

    Gjendja e mjeruar e industrisë së gazetave ka ngjallur shqetësime te politikanët e Uashingtonit, duke përfshirë Presidentin Barak Obama. Në Darkën e Korrespondentëve të Shtëpisë së Bardhë që u mbajt të shtunën në Uashington, presidenti vuri në dukje ndikimin që kanë mbi gazetarinë ndryshimet e mëdha në teknologjinë e komunikimit.

    "E di se çdo gazetë dhe çdo mjet tjetër komunikimi po lufton për t’ju përgjigjur këtyre ndryshimeve madje disa prej tyre po përpiqen që thjesht të qendrojnë më këmbë. Por është gjithashtu e vërtetë se suksesi juaj si industri është, në fund të fundit, me rëndësi të jashtëzakonshme për suksesin e demokracisë sonë."

    Në Kapitol, senatori demokrat i shtetit Masaçusets, Xhon Kerri, kryesoi ditët e fundit për këtë qëllim një seancë me pyetje-përgjigje në një nënkomision të senatit.  

    "Sot, është me vend të thuhet se gazetat i ngjajnë një specjeje të rrezikuar."

    Ligjvënësit amerikanë po shqyrtojnë mundësinë e miratimit të ligjeve për të garantuar mbijetesën e industrisë së gazetave.

    Senatori demokrat i shtetit Merilend, Ben Kardin, propozoi që gazetat të operojnë si organizata pa përfitim, gjë që do t’i kualifikonte ato për shkurtime taksash po ashtu si organizatat bamirëse apo kishat. 

    "Ne duhet t’i shpëtojmë gazetat si dhe gazetarinë investiguese që prodhojnë ato." 

    Por përfaqësues të mediave që botohen në Internet tonë se shqetësimet për gjendjen e gazetarisë janë të zmadhuara.

    Ja ç’thotë Ariana Hafington, kryeredaktore e faqes Huffington Post, që boton lajme në internet.

    "Megjithë lajmet e këqia për gjendjen e industrisë së gazetave, në fakt ne jetojmë sot në epokën e artë për konsumatorët e lajmeve të cilët mundet që me anë të internetit dhe të motorëve të kërkimit në internet, të lexojnë shkrimet më të mira kudo në botë, madje të komentojnë, të shkëmbejnë mendime dhe të formojnë komunitete lexuesish. Gazetaria luan një rol të domosdoshëm në demokracinë tonë por ka rëndësi të kujtojmë se e ardhmja e gazetarisë nuk varet nga e ardhmja e gazetave." 

    Marisa Maier, nënpëresidente e motorit të kërkimit në Internet, Google, thotë se firma e saj ndihmon në shtimin e lexuesve të gazetave.

    "Google News dhe Google search janë një shërbim me vlerë dhe falas që ne i bëjmë gazetave në Internet, sepse ne i dërgojmë lexuesit e interesuar direkt te këto gazeta me ritme që i kalojnë 1 miliard klikime në muaj."

    Por Google nuk u paguan asgjë gazetave për linket e artikujve që kjo firmë ve në faqen e saj të Internetit.

    Ndërkohë, disa botues gazetash po u bëjnë thirrje ligjvënësve të rishikojnë ligjet amerikane të antimonopol që të lejojnë gazetat të grupohen dhe të kërkojnë një pjesë më të madhe nga të ardhurat që nxjerrin ata të cilët botojnë lajme në Internet.

    Senatori Kerri premtoi se do të mbajë së shpejti seanca të tjera dëgjimi lidhur me të ardhmen e industrisë së gazetave. //kk//

  • Gjuha shqipe dhe sfidat e saj në media

    Gjuha shqipe dhe sfidat e saj në media

    Nga Kristina Jorgaqi

    Gjuha shqipe është ballafaquar gjerësisht këto dy dekadat e fundit me modele të huaja gjuhësore dhe kulturore. Pjesë e këtij ballafaqimi ka qenë, pa dyshim, edhe gjuha e shtypit.

    Si pasojë, në shkrimet e gazetave e të revistave kanë depërtuar me qindra fjalë, kuptime e struktura të huajtura apo “të frymëzuara” prej gjuhësh të huaja (sidomos italishtja e anglishtja).

    Prurje të tilla i kanë dhënë shkas, madje edhe diskutimeve, ku gjuha e sotme e shtypit është demonizuar apo parë si një antimodel i shqipes.

    A është normale kjo “mësymje” prej modelesh të huaja? Nëse kemi parasysh kontekstin e gjerë ku gjallon dhe kryen funksionet e tij shtypi sot, afërmendsh që po.

    Jetojmë në një epokë me prirje të theksuara globalizuese, ku lëvizja dhe qarkullimi i ideve, i informacionit, por edhe i njerëzve ka arritur majat; në një epokë ku kontaktet mes gjuhëve të ndryshme, veçanërisht me anglishten, e kthyer tashmë në një “gjuhë globale”, nuk janë parë kurrë më parë në një shkallë të tillë.

    Në këto kushte është krijuar në disa fusha edhe një leksik me të vërtetë ndërkombëtar, me prejardhje kryesisht nga anglishtja (në politikë, ekonomi, informatikë, sport, muzikë etj.), si: leader, leadership, bipartisan, performance, partner, marketing, business, sponsor, staff, blog, computer, dj, karioke, cd, bestseller, party, gay etj.

    Çfarë qëndrimi duhet mbajtur, të paktën parimisht, ndaj prurjeve nga gjuhët e tjera? Përgjithësisht do të ishte e mirëpritur çdo fjalë që:

    * mbush një zbrazëti emërtuese (kompjuter, marketing, partner, biznes etj.);

    * sjell ngjyrime kuptimore që fjalët shqipe nuk i kanë (samit kundrejt mbledhje, fans ndaj tifoz, parti ndaj mbrëmje etj.);

    * mbart ngjyrime stilistike, evokon vende, kohë, mjedise të caktuara, i jep variacion gjuhës (killer kundrejt vrasës, haker ndaj pirat, bos kundrejt pronar etj.).

    Këto, megjithatë, nuk do t’i mjaftonin kujt shkruan në shtyp. Përdorimi i fjalës në ligjërimin gazetaresk ka një liri shumë më të madhe pasi përveçse të japë informacion, shtypi synon edhe të tërheqë vëmendjen e lexuesit, ta bindë atë, ta argëtojë etj.

    E rëndësishme është që, me prurjet e huaja, të mos abuzohet.

    Komunikimi dhe shprehësia duhet të përbëjnë kriteret e vetme të përdorimit.

  • Ç'do të thotë të jesh i pavarur?


    Ky është një udhëzues për pavarësinë, një prej vlerave të BBC-së, shkruar nga ish-Shefi i Kontrollit Editorial, Stephen Whittle.

    Pavarësia është një prej vlerave të BBCÇdo gjë duket mjaft e thjeshtë. Natyrisht, BBC dhe njerëzit që punojnë për të janë të pavarur. Ne nuk marrim urdhra nga askush.

    Ne vendosim vetë për lajmet që do të mbulojmë dhe rëndësinë e tyre. Pavarësia ecën krah për krah me integritetin editorial dhe paanshmërinë. Ne raportojmë pa frikë dhe pa i bërë favore askujt. Kështu është!

    Sikur të ishte kaq e thjeshtë?!

    Politika

    Mbulimi i zhvillimeve politike, veçanërisht në kohë zgjedhjesh, bëhet shumë i vështirë. Çmimi për partinë fituese është marrja e frenave të pushtetit. Ata besojnë se ajo ç’ka duan të bëjnë ata është më e mira për vendin dhe kjo përzierje e pasionit me pushetin është shumë e fuqishme.

    Nuk është aspak çudi që të gjitha partitë politike ushtrojnë presion për të siguruar mbulim më të mirë dhe më të favorshëm, parë nga perspektiva e tyre. Ne e pranojmë këtë presion si pjesë të punës sonë.

    Kjo sjell sfida me vete, ndërsa zëdhënësit dhe këshilltarët për median përpiqen të bindin, ndikojnë apo edhe të bëjnë presion mbi ju dhe redaktorin tuaj për të treguar ngjarjen siç duan ata. Dhe kur është në favor të tyre, ata preferojnë që kjo të jetë në krye të lajmeve.

    Ka raste kur situata bëhet shumë e vështirë dhe ka kërcënime të llojit të butë dhe jo të butë. Duhet një farë zgjuarsie mbi atë që po ndodh dhe shumë kurajo për të thënë “jo”. Por kjo ndonjëherë mund të jetë çmimi për pavarësinë.

    Ju duhet të jeni syhapur përballë triqeve të vërtitjeve dhe “bindjes” dhe të jeni gati të mbroni të drejtën që keni për t’i paraqitur çështjet dhe ngjarjet siç i shihni ju dhe jo si do të duan të tjerët që ju t’i shihni.

    Presion i butë

    Presionet me të cilat mund të përballeni nga profesionistë të politikës ndahen në të buta dhe të forta.

    Presioni i butë përfshin:

    -Një ofertë për një intervistë ekskluzive ose të madhe. Mund të jetë e vërtetë, por në të njëjtën kohë mund të tërheqë vëmendjen nga një çështje më e vështirë.

    -Oferta për këshillime apo takime informative mbi ngjarje të mëdha. Nuk ka problem të dëgjoni mendimin e tyre për një ngjarje përsa kohë ju mbani mend se shkon deri këtu. Jini të ndjeshëm ndaj drejtimeve që ata mundohen t'i japin ngjarjes dhe pyesni Pse. Shihni dhe argumentet e tjera.

    -Lehtësira, akses apo udhëtime- veçanërisht oferta që vijnë papritur. Ndoshta këto nuk mund të kenë si qëllim t’ju influencojnë këtë radhë. Më tepër kanë si qëllim t’ju kenë në anën e tyre në të ardhmen. Gjithmonë merrni këshilla para se të pranoni. Ju ose BBC duhet që gjithmonë të paguajë.

    -Mikëpritja. Dreka, darka apo një pije s’mund të jenë problem. Më shumë se kaq - duhet të keni dyshime dhe gjithmonë duhet të mendoni gjatë dhe të merrni këshilla para se të pranoni gjë. Si mund t’i duket kjo një anëtari të audiencës?

    Presioni i fortë

    Presionet me të cilat mund të përballeni nga profesionistë të politikës ndahen në të buta dhe të forta.

    Presioni i fortë përfshin:

    -Imponim. Kjo nuk është dhe aq e zakonshme sa më parë, por ende ekziston- shpesh i kombinuar me kërcënim të përshkallëzimit.

    -Replikim i menjëhershëm. Përfaqësuesi i shtypit merr në telefon zyrën apo studion gjatë ose menjëherë pas një çështje dhe ju bombardon me arsye se pse lajmi është gabim ose pse nuk duhet ta kishit transmetuar.

    -Grabitja e kohës. Ju merr shumë kohë me argumente saqë t’u hapësh rrugë atyre mund të duket rruga më e lehtë.

    -Refuzimi për t’u marrë ose kërcënimi. “Si rezultat i kësaj, ne nuk do të marrim më oferta për intervista.”

    -Përpjekje për të bërë marrëveshje, zakonisht për intervistat. “Ministri do të vijë, por nuk do të flasë për x...”

    -Presion jo të drejtpërdrejtë nëpërmjet figurave të larta të BBC. Kjo dikur ka qenë taktikë e zakonshme. Është vështirë për t’u marrë me të pasi nuk jeni i sigurt se cila është akuza.

    -Grindje publike. Zakonisht ka të bëjë me akuza për paragjykime personale.

    Në gjithë këto raste ka rëndësi ta njohësh mirë terrenin. Nëse një vendim duket se do të jetë i debatueshëm ose duket i debatueshëm për një individ apo organizatë – jini të sigurt se pse po i merrni këto vendime.

    Nuk është shenjë dobësie të mendosh se cilat do të jenë argumentet, nëse do të ketë ndonjë ankesë.

    Duhet të jeni të sigurt vetë dhe të keni mundësi të shpjegoni te të tjerët që gjykimet tuaja bazohen në fakte të forta dhe aftësi profesionale.

    Pavarësia nuk duhet ngatërruar me kokëfortësi.

    Parimi bazë shprehet kështu në udhëzimin editorial:

    “BBC është e pavarur nga interesat shtetërore dhe partiake. Audiencat tona duhet të kenë besim se vendimet nuk influencohen as nga presionet politike apo komerciale e as nga interesat personale.”

    Nëse e gjeni veten nën presion për të treguar apo ndryshuar një ngjarje, atëherë kërkoni ndihmë. Redaktorët dhe drejtuesit e tjerë janë aty për t’ju ndihmuar ju dhe BBC-në për t’i thënë gjërat si duhet.

  • Demokracia, historia dhe evoluimi

    Dr. Alban Daci

    ër të kuptuar se çfarë pretendojmë dhe presim nga Demokracia, si fillim
    është e rëndësishme të përcaktojmë fjalën “Demokraci”,- të kuptojmë
    kuptimin e kësaj fjale. Fjala greke demokratia është e përbërë nga demos, që do të thotë “popull” dhe nga kratos, që do të thotë “pushtet”. Prandaj, e përkthyer në fjalorin politik modern do të thotë “pushteti i popullit”.

    Nëse është kështu, , demokracitë “duhet të jenë” sisteme dhe regjime politike në të cilët është populli ai që komandon.
    Pra së gjithash kush është populli? Që nga shekulli i pestë – katërt para lindjes së Krishtit. Fjala demos ka pasur interpretime të ndryshme.
    Për grekët kjo fjalë kishte katër kuptime:
    1) plethos, që ishte plenumi, i gjithë trupi i qytetarëve. Në këtë rast populli janë të “gjithë”.
    2) Hoi polloi, “të shumtët”. Sa të shumtë janë suficient për të bërë një demos?
    3) Hoi pleiones, më të shumtët. Ky është një përjashtim themelore, sepse demokracia, themelohet mbi rregullin mazhoritar nga i cili rrjedh.
    4) Ochlos, “turma”. Në Athinë turma ishte e rëndësishme, sepse ishte një demokraci direkte.

     

    Lexo të Plotë...

  • Demokracia, liberalizmi dhe qytetari

    Dr. Alban Daci

    Sipas Anthony Arblaster- demokracia është term që jashtë kuptimit preciz, përfaqëson gjithmonë një princip politik, një ideal, një pasion dhe është motivi për të cilin do të jetë gjithmonë e vështirë që të akordohet mbi një kuptim të pajtueshëm nga të gjithë. Studiuesi anglosakson shton edhe më tej duke theksuar se : "në bazë të gjithë definicioneve të demokracisë, megjithatë më rafinuese dhe komplekse, qëndron ideja e një pushteti popullor, të një shteti ku pushteti, dhe ndoshta i njëjti autoritet, gjendet tek populli".
    Sot, mund të thuhet që nuk ka më pothuajse asnjë regjim politik mbi Tokë, që nuk spirohet- të paktën me fjalë, në shpalljen solemne zyrtare dhe në kushtetuta- në legjitimitetin demokratik.
    I vetmi autoritet që sot mund të jap në një qeveri, një asamble, një leaderi karizmatik pushtetin e komandimit, disponim të burimeve njerëzore dhe materiale të pranishme në një kolektivitet dhe aftësinë për ti rregulluar, organizuar, për t’i vënë në përfundime të mira është pikërisht populli.
    Demokracia është një stil mendimi- akoma para se të jetë një doktrinë dhe një ideologji-që:
    si liberalizmi, ekzalton të drejtat e pa parashikuara të individit kundër çdo tentimi totalitar, por në diferencë me liberalizmin, nuk beson në dorën e padukshme të tregut, nuk jep rendësi të tepruar në rregullat kushtetuese (për shembull në ndarjen e pushteteve) dhe mbi të gjitha nuk jep dorëheqje në "etikën e projektit", pra në primatin e politikës, e bindur që shoqëria civile ka shumë privilegje dhe ndotje dhe për këtë arsye duhet riformuar, duke u mbështetur në kontrollin e aparateve publike.
    si socialdemokracia, është e impenjuar për të parandërtuar kushte konkrete të ekzistencës që bëjnë të ndjehen mirë të gjithë qytetarët, por në ndryshim të socialdemokratëve, refuzon materializmin e shoqërisë së konsumit.
    Një shembull kuptimplotë të termit Demokraci, me një shifër të lartë teorike na e ofron përkthimi intelektual i Norberto Bobbio. Në zërin "Demokracia" të shkruar për Fjalorin politik të UTET, studiuesi nga Torino kupton, me terminin, atë demokraci liberale që sot duket sikur nuk do të ketë më armiq, mbi të gjitha në Perëndim. Për ta përcaktuar, faktikisht, janë rregullat e lojës- ose procedurat universale- që përcaktojnë mënyrat, format, me të cilat duhet të arrihet në vendimet kolektive, ndërsa asgjë nuk thuhet për sa u përket përmbajtjeve të saja të mundura.
    Për sa i përket Demokracisë, Bobbio këshillon nëntë procedura universale që i duken më të rëndësishme:
    Organi maksimal politik, që i është dorëzuar funksioni legjislativ, i cili duhet të jetë i përbërë me anëtarë të zgjedhur direkt ose jo direkt , me zgjedhje të gradës së parë ose të gradës së dytë, nga populli;
    Përkrah organit suprem legjislativ duhet të jenë edhe institucione të tjera me drejtues të zgjedhur, si entet administrative lokale ose kryetari i Shtetit ( siç ndodh në Republika);
    Zgjedhësit duhet të jenë të gjithë qytetarët që kanë moshën madhore pa dallim race, feje, dhe seksi.
    Të gjithë zgjedhësit duhet të kenë votë të barabartë.
    Të gjithë zgjedhësit duhet të jenë të lirë të votojnë sipas opinionit të formuar pak a shumë lirshëm, pra në një garë të lirë të grupeve politike që garojnë për të formuar përfaqësimin kombëtar.
    Duhet të jenë të lirë edhe në kuptimin që duhet të vendosen në kushte për të pasur alternativa reale;
    Si për zgjedhjet e përfaqësuesve si për vendimet e organit të tij suprem politik vlen principi i mazhorancës numerike, edhe pse mund të përcaktohen forma të ndryshme mazhorancash sipas kritereve të përcaktuara;
    Asnjë vendim i marrë nga maxhoranca nuk duhet të limitoj të drejtat e minorancës, sidomos të drejtën për tu bërë në kushte të barabarta mazhorancë;
    9. Organi i qeverisjes duhet të ketë besimin e parlamentit ose të kryetarit të pushtetit ekzekutiv që është i zgjedhur nga populli.
    Mbi bazën e konsideratave të zhvilluara deri tani, pikat e nënvizuara nga Bobbio, nuk përcaktojnë Demokracinë në përjashtimin e fortë të saj, por liberalizmin e bashkëkohorëve.
    Termi liberalizëm është i lidhur, të paktën historikisht me elitën politike, me një stil politik të limituar, si në anën objektive (ligji nuk mund të disiplinoj çdo fushë njerëzore) si dhe në anën subjektive (vota dhe qeveria janë funksione që u përkasin pak personave që kanë në dorë kapacitet e parashikuara me ligj).
    Në qendër të teorisë që po analizojmë janë gjithmonë të drejtat e individëve- në traditën më të mirë liberale- por vlera e tyre dhe zona janë aq shumë të hapura derisa bëhen të panjohura për një jurist që do hartonte kushtetutat e tetëqindtës: brezat e të drejtave janë (deri më sot) tre- civile, politike dhe sociale- dhe këto të fundit nuk janë më pak të rëndësishme se të tjerat por përcaktojnë një kusht të rëndësishëm.
    Pjesë e pandarë pa të cilën nuk do të kishte kuptim as demokracia e as liberalizmi janë qytetarët dhe kompetencat që ato kanë. Në një vend me tranzicion dhe në demokratizim e sipër, ku qytetarët sapo kanë filluar të mësojnë artin e të qeverisurit vetëm, problemi i kompetencës prezantohet me urgjencë dhe ka një rëndësi të veçantë teorike për tu vënë në praktikë. Por, edhe vendet që prej kohësh kanë institucionet demokratike të konsoliduara na paraqesin se kanë limite të rënda për sa u përket kompetencave të qytetarëve.
    Sipas vizion klasik, qytetarët duhet të ndjekin të mirën kolektive, të kuptuar si një e mirë e përgjithshme, interes publik, mirëqenie e vendit, kombit etj.
    Nga aplikimi i një koncepti në demokracitë moderne del në dritë portreti i "qytetarit të mirë": i interesuar për gjërat publike në jetën politike; i mirinformuar mbi problemet, mbi kandidatët dhe partitë, i impenjuar me qytetarët e tjerë për zgjidhjen e çështjeve të interesit kolektiv; që merr pjesë aktivisht përmes votës, asambleve dhe kanaleve të komunikimit në formimin e vendimeve qeverisëse; i motivuar në aktivitet e tij nga dëshira për të arritur qëllimin e mirëqenies kolektive.
    Rezulton shumë qartë se: në praktikë pak qytetarë edhe ata të vendeve demokratike të afirmuar janë në gjendje të kënaqin këtë portret ideal.
    Por ky ideal është akoma sot kaq i rëndësishëm? Koncepti klasik kur aplikohet në sistemet moderne demokratike, tregon një dobësi të rëndë: duke i trajtuar qytetarët sikur të ishin anëtarë të një entiteti politik. Sot, përkundrazi, ekzistojnë shumë entitete kolektive, ku qytetarët mund të bëhen pjesë, nga qyteti, kombi deri tek gjithë humanizmi. Në këtë kuptim vizioni klasik nuk i ndihmon qytetarët të kuptojnë të mirën se cilin publik duhet të ndjekin.
    Një vizion shumë i ngushtë dhe koherent me individualizmin modern është ajo sipas së cilës çdo qytetar duhet të reagoj mbi bazën e interesit të tij, ku (të tijën) përfshin edhe interesin e atyre që ai ndjehet më afër: miq, familjarët, e kështu me radhë.
    Sipas këtij koncepti, në versionin e tij më të përhapur, e mira publike përbëhet nga shuma e interesave individuale, të integruara mbi bazën e ndonjë principi të justifikuar, si rregulli i mazhorancës.
    Vizioni modern e ndan shumë shpirtin dhe sostancën me vizionin klasik. Të përqafosh një koncept të tillë nuk do të thotë faktikisht të mohosh që individët kanë interesa për të avancuar të mirën kolektive ku bëjnë pjesë, përkundrazi vëzhgimi i përbashkët është se: ata ndonjëherë kërkojnë ta promovojnë atë të mirë.
    Duke i dhënë rëndësi jetës politike, një vizion i tillë nuk përjashton të paktën një nivel të lartë të pjesëmarrjes aktive të qytetarëve.
    Nëse interesi i disa qytetarëve është në kundërshtim me të mirën kolektive nuk do të thotë patjetër të reagosh për ndjekjen e saj.
    Edhe ata që mbështesin se qytetarët ndonjëherë caktojnë si prioritare të mirën e përgjithshme në krahasim me interesin personal, konkordojnë mbi faktin se nxitësit për të vepruar si altruistë janë më të dobët se sa ata që reagojnë si egoistë.

  • Mallkuar qoftë copy-paste!

    Shkruar nga Blendina Cara   
    e mërkurë , 01 prill 2009

    Edhe unë mëkatare jam kur vjen puna këtu. Selektoj, përdor anën e djathtë të mouse-t, e hedh në kompjuterin tim dhe...

    I vetmi shpëtim për mua është se këto 300 radhë kompjuterike që marr përditë nga revista amerikane “Time”, “Newsweek”, gazeta britanike “Telegraph”, gazeta amerikane “New York Times” etj, janë në gjuhën angleze. E duke qenë se unë kam raporte të mira me këtë gjuhë, harxhoj nja pesë orë të mira në ditë duke i përkthyer. Nuk harroj që në fund të vendos që janë marrë nga revista përkatëse, por nuk harroj të them se unë dhe vetëm unë i përzgjodha dhe i përgatita vetëm për “Tirana Observer-in”, gazetën ku unë punoj.

    Po deri këtu sikur punët janë në rregull dhe kënaqem që krahas kompjuterit u shpik edhe copy paste-n. Por si i bëhet kur ky copy paste përdoren për qëllime të këqija.

    E kur ndodh kjo
    As një herë të vetme, as dy herë. As dhjetë herë. Me qindra e me qindra raste jam ndjerë e fyer kur kolegë e kolege, gazetarë të lajmeve e specialeve nga bota etj, kanë përdorur copy-paste dhe kanë marrë punën time “mo ta mo” dhe e kanë quajtur të tyren.

    Një që nuk është në rregull nga mendtë më tha: Përse nuk reagon? Përse nuk i hedh në gjyq? Në cilin gjyq dhe në cilin ligj ta mbështes.
    Në Shqipëri ka ligje edhe për rregullat e qarkullimit rrugor me slita. Ka ligj edhe për llojin e peshkut që lejohet të kapësh me rrjetë. Por kur vjen puna tek kopjimi “copy-paste” nga websit-i i ligjshëm i filan gazete e hedhur në fletë të shkruar në filan gazetë të nesërmen, duket se pak a hiçgjë mund të bëhet, përveç ca rreshtave “denoncuese” publike, shoqëruar me shpresë të vagullt se mund të shkojnë në vesh të duhur. 

    Shkalla e rëndësisë së materialit ku aplikohet copy-paste pa kriter s’është se ka vlerë të madhe, ndërsa akti i copy-paste, lehtësia e kokëçarja me të cilën kryhet e përftohet pa të keq është e frikshme. Veçanërisht duke pasur parasysh se sa i thjeshtë është për t’u mësuar copy-paste. Ja ç’shkruhet në manualin kompjuterik:

    Merrni mausin, poziciononi kursorin në fillim të tekstit e pastaj duke mbajtur butonin e majtë te shtypur zhvendoseni mausin në gjithë tekstin e dëshiruar. Pasi të theksohet gjithë pjesa e shkrimit, lëshojeni butonin e majtë. Me kursorin në tekstin e hijëzuar dhe shtypni butonin e djathtë të mausit, ku shfaqen opsionet e përzgjidhni fjalën “copy”. Pasi ta keni marrë që aty, mund ta importoni tekstin, aty ku dëshironi”.

    E pas përpjekjeve “mes nesh” deri tani të dështuara për t’i prerë hovin këtij “copy-paste” abuzues mbetet vetëm të them “Mallkuar qoftë copy-paste”.

    © Blerina & "TIRNANA OBSERVER" , {shkruar ditën e gënjeshtraveClin d'oeil}