Analiza dhe Opinione

Analiza dhe Opinione të ndryshme :

Bëj një postim
  • Intelektualo- fobia shqiptare

    Dott. Alban DaciTë jesh intelektual nuk do të thotë të jesh një person  vetëm me horizonte të larta profesionale, por edhe me dituri të madhe akademike. Të jesh intelektual do të thotë tw jesh sensibël me çdo fenomen që lidhet me njeriun dhe jetën e tij. Të jesh intelektual do të thotë mbi të gjitha që antivlerat i konsideron gjithmonë ashtu dhe nuk bëhesh palë me të. Të jesh intelektual do të thotë kontribuosh në proceset sociale, ku përfshihet vendi dhe qytetarët.

    Intelektualët në çdo vend të botës që nga periudha e industrializimit të shoqërisë dhe ndarjes së punës kanë luajtur rol të rëndësishëm dhe të jashtëzakonshëm në shkencë, në proceset ekonomike, sociale e politike.  Revolucioni industrial, francez, amerikan, anglez si dhe rritja ekonomike në nivel botëror nuk do të kishin pasur sukses pa rolin e intelektualëve. Pa intelektualët, Bota njerëzore do të ishte e prapambetur, shtazarake dhe barbare.

    Intelektualët ishin ajo kategori e shoqërisë njerëzore, e cila edhe pse ishte në minorancë për nga numri sasior, ishte shumë më e madhe përsa u përket vizioneve, ideve. Intelektualët iluminuan me veprat e tyre mendjen e njeriut duke e orientuar atë drejt progresit dhe evoluimit pozitiv.

    Në çdo vend të botës, intelektualët respektohen si elita e shoqërisë, implementohen në proceset kryesore sociale për shkak të iluminizmit që posedojnë. Megjithatë kjo nuk ndodh në Shqipëri.  Para viteve ’90 vendi ynë ishte një vend me filozofi staliste, ku ndarja në klasa ishte e ndaluar. Kjo lloj politike sociale bëri që intelektuali të barazohej me punëtorin edhe pse roli dhe kontributi i tyre nuk ishte i njëllojtë në shoqëri.

    Vazhdo leximin

  • Femra - gruaja, si viktimë e dhunës në familje riintegrimi dhe sfidat

    Femra- gruaja, si viktimë e dhunës në familje riintegrimi dhe sfidat



    Hetusi – zëri i vikrimave !..

               Famija është bazë e fortë e çdo shoqërie. Familja e shëndoshë do të thotë shoqëri e shëndoshë dhe stabile. Familja në të cilën mbretrojnë harmonia, raportet e mira dhe të drejta mes antarëve të familjes, sidomos mardhëniet e mira dhe të ngrohta mes bashkëshortëve, prindërëve dhe fëmijëve, janë garanci e fortë se më pak do të ketë sjellje devijante dhe kriminale te femrat- grat dhe në të njëjtën kohë besueshmëri se më pak do të viktimizohen femrat- grat, si antare të familjes.

     Shkruan : Driton Islami *

     

    driton-islami.jpgLidhur me viktimizimin e femrës, në përgjithësi,  dhe viktimizimin e gruas bashkëshortes, femrës si antare e familjes në veçanti, ato zakonisht pësojnë  për shkak të dhunës që ushtrohet ndaj tyre. Vikimizimi apo pësimi nënkupton dhunën e ushtruar në sferën private dhe zbatohet ndaj personave që kanë lidhje emocionale, statusore, ekonomike, familjare dhe random gjenden në raporte të ndryshme të varësisë.

     

    Dhuna ndaj gruas në  Kosovë është një temë mjaft e ndejshem dhe e përhapur në masmediat e shkruara dhe elektronike. Dhuna ndaj grave- femrave duhet analizuar në kontekstin kulturore e atë tradicional. Studimi i kësaj dhune është mjaft i komplikuar sepse është dukuri që ndodh pas dyerve të shtëpive dhe policia e ka të vështirë të marrë masa parandaluese, të grumbullojë të dhëna apo të veprojë me metodat e mjeteve klasike të parandalimit e luftimit të dhunës që përdor zakonisht kur bëhet fjalë për dhunën në mjediset publike. Nga ana tjetër njerëzit nuk preferojnë të falsin rreth çështjeve të tilla, sepse ato konsiderohen si diçka private, çnderim e turpërim para opinionit publik.

    Vazhdo leximin

  • Ku po shkon Bota Perëndimore?

    Alban Daci

    Ku po shkon Bota Perëndimore, e cila po kalon një krizë të thellë me identitetin e saj? Demokracia e përfaqësuar nuk mjafton në një botë gjithnjë e më globale, ajo nuk mund të jetë e eksportuar në një botë, e cila akoma nuk ka vlera universale dhe modele uniforme. Ku po shkon Bota Perëndimore, e cila model bazë ka pikërisht shtetin nacional, i cili tashmë për shkak të faktorëve kohë ndodhet në një krizë të thellë. Ku po shkon Bota Perëndimore, e cila po kalon një krizë të thellë ekonomike, e cila lidhet me vizionet dhe modelet që duhet të aplikohen. Bota Perëndimore, po ec përpara, por nuk e dimë nëse drejt një të ardhme të njohur dhe të mirë, apo drejt një të ardhme të panjohur dhe të rrezikshme.
    Krizë e shtetit nacional

    Shtetit nacional po përballet me një krizë reale, sepse po mbaron “civilizimi” i punëtorëve dhe shteti keynesian. Shoqërimi i këtyre dy elementeve po prodhon fenomene perverse. Nga njëra anë ato prodhojnë hijen e tyre në luftërat e ndryshme që po zhvillohen nëpër botë dhe nga ana tjetër po ndihmojnë rilindjen e nacionalizmave (siç janë rasti i Francës, Gjermanisë, Ballkanit e në plot vende të tjera të botës) dhe të tribalizmave etnikë.
    Demokracia në krizë

    - Në krizë demokracia përfaqësuese. Zhvillimi i teknologjisë moderne të komunikimit ka bërë të mundur që demokracia përfaqësuese të jetë gjithnjë e më shumë në krizë. Deri tani, le të themi, është krijuar një “demokraci virtuale”, kryesisht në socialnetëork, ku qytetarët jo vetëm shkëmbejnë mendime e kritika, mendime, por duan sa më shumë të marrin pjesën në jetën aktive politike. Ky kozmos i vogël virtual, është i mjaftueshëm për të joshur kërkesat modeste të shumë qytetarëve, por në një të ardhme jo shumë të largët qytetarët do të kërkojnë që ata jo vetëm të konsultohen, por edhe të marrin pjesë në vendimmarrjet politike.
    - Në krizë eksportimi i demokracisë. Formula e Virilio-s ‘fundi i gjeografisë’. Fundi i gjeografisë nuk prek vetëm fushën ekonomike, por edhe fusha të tjera më të gjera. Ky fund i gjeografisë prek idetë, mënyrat e të menduarit, traditat kulturore, politike dhe fetare. Për shkak të globalizimit njeriut po ndjehet gjithnjë e më shumë ‘qytetar i botës’. Demokracia historikisht është paraqitur si një nevojë, para se të bëhej një e drejtë. Duhet të pyesim nëse demokracia perëndimore – e cila insistoj, nuk ka akoma konture unike- përbën me të vërtetë një vlerë universale, e për këtë arsye mund të eksportohet edhe drejt popujve që i mbështetin rrënjët e tyre kulturore e fetare në kontekste të ndryshme. Mjafton të mendojmë se demokracitë perëndimore janë fryt i një eksperience shekullarizimi, ku ka pasur një rëndësi të veçantë kontrasti kundrejt feve. Siç dimë, demokracitë janë ndërtuar duke kundërshtuar Kishën. Pra, si formë lirie kundër pushtetit të Kishës. Prandaj, kjo lloj forme është e konsideruar e papranueshme në ato shoqëri si ato islamike, ku feja zë një valore komplesive dhe domosdosmërisht të përzier me zgjedhjet temporale.
    Kriza ekonomike

    Duke u nisur që nga viti 2007 sistemi financiar ndërkombëtar u përfshi në një krizë sistemi që në mënyrë progresive u rrit derisa arriti në ditët e sotme duke u përkeqësuar gjithnjë e më shumë. Kjo lloj krize ekonomike, bëri që shtetet t’i riktheheshin rritjes së pranisë të sektorit publik në sferën ekonomike, pas një periudhe të gjatë kohe ku ka mbizotëruar- përtej diferencave të dukshme mes SHBA dhe Europës- një kulturë e bazuar mbi besimin në treg dhe në mekanizmat e auto-rregullimit. Është kthyer kështu shikimi tek Shteti si një disiplinues kundrejt tregjeve. Megjithatë, qeveritë dhe studiuesit ekonomisë të nivelit ndërkombëtar, akoma nuk kanë gjetur formulën e duhur, jo vetëm për të dalë nga kriza aktuale, por për të siguruar një zhvillim të qëndrueshëm afatgjatë.
  • Islami dhe Partia

    Alban Daci 
     Partia vendosi të përjashtojë Kastriot Islami, i cili vepronte e mendonte ndryshe nga ajo dhe lideri i saj shpirtëror. Partia u mundua dhe u përpoq ta edukonte dhe t'ia mbushte mendjen të mendonte si Partia dhe gjithashtu të gjente se car mendimesh kishte lideri i saj shpirtëror. Pas shumë përpjekjesh me keqardhje Partia dështoi me individin Islami, të cilin tashmë vendosi ta përjashtojë dhe ta shpall armik të saj dhe të kombit. Madje edhe armik të integrimit europian. Islami ishte aq shume i pandreqshëm sa nuk ju tha e drejta të bënte as autokritike. Për tradhti ndaj liderit dhe Partisë, ati i hiqet e drejta të kalojë qoftë edhe afër vendit, ku është selia e Partisë. Ndoshta Partia do të vendoste ta dërgonte në Qafen e Barit, por tashmë ajo nuk ekziston. Për këtë arsye i ka dhënë të drejtë të kërkojë dhe te marr azil në ndonjë parti tjetër, të majtë e pse jo edhe të djathtë. Vija dhe ideologjia e të pavdekshmit sh. Enver Hoxha që mbetet në zemrën e Partisë, ndihmojë të zgjidhte problemin Islami. Enver Hoxha: "Dënimi më i rëndë për një anëtar partie është përjashtimi nga Partia. Por edhe ata që janë përjashtuar ose që përjashtohen nga Partia nuk janë tradhtarë, apo armiq të Partisë dhe të popullit. Bëjnë përjashtim ata që në bazë të fakteve, provave e gjykimeve të drejta të Partisë janë cilësuar elementë antiparti, tradhtarë të Partisë dhe të popullit. Kategoria e parë e të përjashtuarve kanë qenë njerëz që vazhdimisht kanë pasë përsëritur gabime të ndryshme, për të cilët janë bërë përpjekje të ndreqen, të edukohen, po ka qenë e pamundur, prandaj edhe nuk e meritonin të militonin në radhët e Partisë. Por, prapë e deri në fund Partia kujdeset dhe e ka për detyrë të kujdeset për ta dhe, ashtu si me gjithë njerëzit, edhe me këta ajo ka korru sukses rezultate të mira". Kohët ndryshuan dhe mendohej se proceset do të ecnin vetëm përpara. Rralle ndokush në fillim të viteve ’90 do të besonte se ne vitin 2011 mund të përjashtoheshin njerëz nga Partia vetëm pse mendonin ndryshe nga Kryetari. Megjithatë, ja ndodhi! Vitet kanë kaluar, por hija e së kaluarës qëndron shumë e pranishme me hapat e kohë, sa shumë herë na duket sikur jetojnë të njëjtat kohëra. Veprimi i Islamit për pak çaste na bëri të besojmë se Byroja e Partisë ekziston akoma dhe në mesin e saj ka edhe armiq që duhen të ndëshkohen.
  • Qëndroj, domethënë: jam dhe do të jem

    Mr.sc.Rexhep Ahmeti

    Rexhep AhmetiNatyrisht, edhe pse gjithëkund nuk mund të pajtohesha me pikpamjet e tij, ishte edhe kënaqësi ta dëgjoja dhe ta shihja një profesor të ri në moshë, të filozofisë politike të Universitetit të Tiranës, Elvis Hoxhën, në emision të Klankosovës, më 28 Nëntor 2011, i cili jo vetëm që i njeh mirë teoritë e botës perëndimore, por edhe di të jetë kritikë daj tyre, kur ia merr mendja, se, edhe tani duhet krijuar diçka më të mirë, se këto që janë. “Takohesha”, publikisht, për herë të parë, me Elvisin dhe pash te ai një nivel të lartë teorik, gjë që i mundësonte shikuesit të merrte shumë informacione të reja, për shumë tema të rëndësishme, që trajtoheshin e prekeshin në këtë emision. Por në një rast, gjatë të kësaj interviste, duke folur për fenomenin e Familjes Jashari, Elvisi tha: " Familja e ka bërë, në fakt, një faj ndaj vetes. E pa veten si komb. Ky ishte një gabim i familjes Jashari "
    Për ne që jemi në Kosovë, bashkëvuajtës dhe bashkëmendimtarë koxha të ngjashëm si familja Jashari, nuk besojmë se Familja Jashari e ka bërë këtë akt pa vetëdije. Sigurisht, që e ka ditur se po i bënë një dëm vetes, por është dëmtuar me qëllim vetëmohimi të vetes për një ide e realitet tjetër nga ai që ka qenë. Rrethanat para e gjatë 5 marsit 1998 kanë qenë specifike, shumë të rënda dhe të zorshme, e për t’i tejkalauar ato, dhe për ta mundur një shtet vrastar, Familja Jashari me bashkëluftarë, kishte vetëvendosur, që as fëmijtë e gratë mos t’i largonte dhe as luftën mbinjerëzore kundër makinerisë së egër okupatore, të mos e ndalte gjer në vdekje. Sigurisht, që familja emblematike Jashari, që më parë, një gjë të madhe e ka menduar dhe parashikuar. Edhe për diçka jam i sigurt: Ky shembull i luftës çlirimtare, i pakundndodhur më parë (më sa dimë ne) ka ndikur shumë fuqishëm jo vetëm në shtimin e shpejtë të radhëve të UÇK-së, por edhe në forcimin e moralit luftarak të anëtarëve të gjeratëhershëm të UÇKsë. Ky akt e ka obliguar tërë kombin që të mos kursen më asgjë për çlirimin e Kosovës dhe ribashkimin me Shqipërinë. Në këtë drejtim, edhe pas 5 marsit 1998 u bënë shumë betime të shumë grupeve që i bashkoheshin Ushtrisë së Komandantit Legjendar (në kuptimin kreshnikor), Adem Jasharit. Vet (unë), gjatë luftës çlirimtare, kam dëgjuar familjarë, dhe jo vetëm bashkëluftëtar tonë, duke thënë: “ Eh, kjo që po dhë unë për luftën çlirimtare, është fare pak në krahasim me atë çka ka dhënë Familja Jashari. Ata studjues që do ta studjojnë këtë akt të çuditshëm të familjes Jashari, besoj, se do të binden se kjo familje e ka njohur dhe e njeh shumë mirë psikologjinë e shqiptarit (shqipatrëve) të Kosovës, ndaj këtë akt e bëri sepse që e urdhëruar nga vetja (por edhe e detyruar nga situata) ta bënte për ta arritur qëllimin e saj dhe të kombit (fazën e parë): mposhtjen e okupatorit dhe largimin e tij nga Kosova jonë e dashur. (Dihet, faza e dytë e realizimit të Qëllimit Kombëtar është Ribashkimi i Kombit me Troje të veta) Por, edhe ata që nuk e kanë thënë (pranaur shprehimisht) ndikimin apo efektin që ka shkaktuar te ta akti jasharian, me punë e kontribut kanë bërë një vepër apo shumë vepra në drejtimin që e fuqizoi dhe e përcaktoi, përfundimisht, familja Jashari, në fillimet e bujshme të Luftës Çlirimtare të Kosovës. Shembulli se si luftohet e vdiset për vatan e komb, i dhënë nga kjo familje ka qenë jashtëzakonisht ndikues, efektiv, i cili akt mendor dhe heroik çuditi jo vetëm botën shqiptare. 
    Sa televizione, sa teorikë e propagandorë, sa shkolla, universitete, akademi dhe institucione tjera do të ishin dashur për t’ua mbushur shqiptarëve mendjen dhe për t’i bindur se dueht hyrë në luftë të vërtetë intenzive, për jetë a vdekje, në vitin 1988 dhe a do të kishin mundur ato ta arrinin efektin që e arriti akti i menduar dhe i realizuar, heroik, jasharian i vitit 1998 në Prekaz? 
    Mendoj se te shqipatrët e Kosovës, atëherë dhe sot, më shumë mobilizon, vepra, akti çlirues, i menduar-i bërë, hjeka, emocioni-dhimba se sa fjala, teoria apo edhe bindja. (Edhe pse, se mendoj, se nuk është e dëshirueshme të jetë vetëm kështu).
    Ndërsa çështja: A e pa, në të vërtetë, familja jashari veten si komb?, për mua nuk është premisë e vërtetuar, ndaj duhet të vërtetohet empirikisht e parktikisht. Duhet pra studim-vërtetim konkret vetëm për këtë gjë. Nuk e di, ndoshta Elvisi ka ndonjë studim empirik për këtë konkluzion-përfumdim, që ka nxjerr!
    Por edhe nëse Familja Jashari e ka parë veten si esencë të kombit, në atë moment, nëse është identifikuar ashtu, nëse ka pasur atë fuqi shpirtërore të shoh ashtu, atëherë kjo nuk është gabim, ngase kjo ngjarje nuk është e panjohur te shqiptarët, kur kanë shpirt epik dhe marrin një ndërmarrje aq të fortë, befasuese, krijuese, historike.
    Në të drejtën zakonore, familja shqipatre është pjesë organike e kombit. Në Kanunin e Lekë Dukagjinit të përmbledhur dhe të kodifikaur nga Shtjefën Gjeqovi (të ribotuar edhe në Prishtinë më 1972) është theksuar raporti organik dhe i hapur i familjes me kombin, prandaj aty gjejmë edhe këtë formulim se pjestarët e familjes, apo “gjindja e shpisë;..... të gjith zbashkut permblidhen në në Familje ma të hapët, e cila quhet Kom” (f.7) Në traditën zakonore shqiptare, si familja ashtu edhe kom (b) i kanë “nji atme, nji gjak, nji gjuhë, e doke”, dhe të dy këto kategori sociologjike lidhen me norma të përbashkëta të Flamurit, Fjalës (Besësë), Bejës, Nderës vehtjake, Miqësisë… të cilat zbatohen në jetë vullnetarisht, dmth. pa qenë të detyruar nga institucione dhune të shtetit.
    Nuk besoj se kjo strukturë juridike, filozofike dhe shpirtërore e të drejtës zakonore shqiptare të mos ketë qenë e mishëruar në veçoritë e mendjes dhe sjelljes së familjes së shquar shqipatre që po trajtojmë, tani. Prandj, është krejt e natyrshme që familja jashari edhe të jetë identifikuar me Kom(b)in si Familje më e hapët, dhe me aktin që bëri me 5 mars në Prekaz, t’i ketë shfaqur cilësitë, vlerat, befasitë, energjitë e pashterrshme dhe të pafund(sh)me që i mbartë në vete kombi shqipatr si pjesë e vlerë shumë interesante e krejt njerëzimit.
    Kjo nuk është pak, kur dhjetra njerëz po edhe familje kanë mohouar veten për të ardhmen e një lëvizje çlirimtare që projektonte çlirim dhe liri. Pra, për lëvizje dhe vetëlëvizje përparimtare, për ta mohuar robërinë dhe për ta pohuar e realizuar lirinë e vendit dhe bashkimin e kombit të vet, jo vetëm individë shqiptarë e joshqipatrë, po edhe familje të tëra shqipatre u identifikuan me esencën e qenies shqipare, me vlerat më të mira të saj, ndaj për t’i realizuar këto vlera nuk kursyen asgjë, nuk kursyen as veten dhe familjen e tyre.
    Sepse në robëri, edhe ne studentët e Universitetit të Kosovës, qysh në vitin 1979, për ta bërë dhe ndjekur Projektin e Lirisë, udhëhiqeshim në jetën praktike nga deviza: Qëndroj, pra jam.
    Kjo duket të ketë ardhur në shprehje, edhe në rastin e Familjes Jashari, të ketë ardhur publikisht në shprehje, në kohën e ashpërsimit të luftës më pushtuesin barbar, dhe kur çështja e shqiptarëve të Kosovës ishte çështje e skajshme ekzistenciale; të jesh apo të mos jesh? Me përpjekjet për çlirim dhe aktet e tilla befasuese u rrit aksioni kundër robërisë dhe okupatorit- shtetit shovenist serb. Akte të tilla, si ky i jasharajve për realizimin e Projektit Çlirues, që manifestojnë qëndresë mbinjerëzore për Realizimin e Lirisë, jo vetëm që e tregojnë, e bejnë të dukshme dhe tejet vepruese qenien shekullore shqiptare, por edhe janë e bëhen ende pjesë e Brendshme e kësaj qenie, prandaj edhe artisti shkruan, aktron e thotë: Ai është gjallë, për Adem Jasharin (dhe jo vetëm për atë). Pra, akti i qëndresës dhe vdekjes së një pjese aq të madhe të familjes jashari, gjithësesi, që ka shprehur diçka jo vetëm mendimore (fliozofike) por edhe madhështore (estetike) dhe ka krijuar edhe diçka të re obliguese pozitive (për ne) për jetën shqipatre, e më gjërë; ndaj edhe Adem Jashari dhe akti i lartë e sublime i qëndresës së familjes jashari është përbrendësuar, edhe sot nga tërë kombi; prandaj aq shumë shqiparë dhe të huaj vizitojnë edhe sot e mot, vendin e këtij akti të lart, Prekazin, sepse Adem Jashari (familja jashari) ËSHTË, edhe pas aktit të 5 marsit 1998. Është, edhe e ripërtrirë. Pra, ai që qëndron, si familja jashari, në realizimin e projekteve të mëdha vlerore, si kombëtare ashtu edhe njerëzore, është e do të jet. Prandaj, qëndroj domethën: jam dhe do të jem.


    Shkruar më 1-4.12.2011, Stantërg-Mitrovicë

  • Alban Daci ju paraqet lexuesve te tij librin "EUROPA DHE SHQIPTARËT"

    ALBAN DACI IU PARAQET LEXUESVE LIBRIN E TIJ "EUROPA DHE SHQIPTARËT"



    Të dashur lexues,

    Po ju paraqes librin tim të parë me titull "Europa dhe shqiptarët". Libri është i ndarë në katër kapituj, të cilët kanë një lidhje historike dhe simbiotike mes tyre:
    Kapitulli i parë "Europa e Bashkuar", trajton në linja të përgjithshme Bashkimin Europian. Në këtë kapitull janë trajtuar çështje të rëndësishme të Bashkimit Europian si: Historiku, dobishmëria, zgjerimi, e tashmja dhe ardhmja.
    

    Vazhdo leximin

  • Lider i mirë dhe i keq

    Dr. Alban Daci

    Të identifikosh lider të mirë dhe të keq mund të jetë problematike, jo për shkak të kuptimit të plotë të fjalës “i mirë”, që mund të thotë si “etike” ashtu edhe “efikase”. Zakonisht përcaktohet si lider i mirë ai person që prodhon ndryshime pozitive për një grup apo për një komunitet shoqëror; për pasojë, lidershipi mund të jetë etik për definicion, dhe personazhet si Hitleri nuk do të ishin lider, por vetëm individë që ushtrojnë pushtet.
    Një lider i mirë, është një lider që ndihmon një grup të formuloji dhe të ndjekë objektivat e bashkëndarë, Hitler, qe një lider efikas me objektiva moralisht të neveritshme; në fund, për shkak të faktit se i dërgoi të gjithë ndjekësit e tij drejt greminës së sigurt, u vlerësua nga historia si një lider i keq si moralisht ashtu edhe për rezultatet e qeverisjes së tij.
    Në praktikë, tre janë aspektet e lidershipit përmes të cilëve mund të vlerësojmë efikasitetin dhe eticitetin: objektivat, mjetet dhe pasojat. P.sh Saddam Hussein gëzonte mbështetjen e një pjese të mirë të qytetarëve irakian dhe në të njëjtën kohë falë kësaj mbështetje kërkoi të krijonte një nacion të madh irakian; por ishte brutal dhe impulsiv dhe për shkak të cilësive të tij i shkaktoi vuajtje të mëdha popullit irakian. Kur e pyesin se përse e kishte pushtua Kuvajtin, përgjigjet: “Kur më hip diçka në kokë, duhet ta bëj dhe ta realizoji. Unë, kështu jam”
    Sllobodan Milloshevic varfëroi arkat e shteti jugosllav, spekuloi mbi frikën dhe ambiciet nacionaliste të popullit të tij, dhe masakroi popujt e tjerë duke përfshirë edhe shqiptarët autokton në Kosovë; me çdo luftë që bënte nuk bënte gjë tjetër veçse përkeqësonte kushtet e serbëve dhe masakronte popuj dhe qytetar të tjerë krejt të pafajshëm.
    Saparmyrat, kryeministri i Turkmenistanit të pavarur, kufizoi lirinë e lëvizjes, të fjalës dhe të mbledhjeve, ndaloi zgjedhjet e lira, luftoi medien e lirë, dhe zhduku të ashtuquajturit armiq opozitar duke i izoluar nëpër spitalet psikiatrike ose nëpër burgje. Pavarësisht gjithë këtyre aksioneve autoritare dhe totalitare të ndërmarra, ndërtoi monumente që celebronin figurën e tij dhe u përcaktua si babai i kombit.
    Boris El’cin, u sjellë si hero kur u ngrit në këmbë mbi tankun për të rezistuar në një grusht shteti kundër qeverisë ruse, por më vonë u pengua në aksionin presidencial për shkak të dashurisë së madhe që kishte për shishen dhe vodkën.
    Aktualisht mund të themi se edhe lidershipi shqiptar ashtu si edhe lidershipi botëror ka probleme serioze që lidhen me moralin dhe etikën. Po të marrin parasysh lidershipin e majtë të Shqipërisë në dy vitet e fundit mund të themi se ky i fundit është në kontradiktë të plotë me moralin dhe etikën. Nëse politika shqyrton të mirën e komunitetit dhe etika përcaktohet si mbrojtëse e së mirës, atëherë mund të thuhet se politika nuk është gjë tjetër veçse specializimi i etikës e kuptuar si shkencë e së mirës.
    Nuk është as etike dhe as morale që ky lidership herë pas here u bën thirrje qytetarëve për të luftuar për pushtet. U bën thirrje qytetarëve për të bërë dhunë për pushtet, kur ky i fundit nuk përfaqëson të mirën e përgjithshme, por të mirën e vetëm disa personave. Nëse, dikush ose një grup personash kërkojnë ndryshim apo perfeksion shoqëror, kjo nuk është aspak negative, përkundrazi përfaqëson agimin e një progresi, por nëse këta duan që këtë ndryshim ta bëjnë duke kaluar mbi trupat e pafajshme dhe mbi gjakun e qytetarëve kjo nuk është aspak as moral dhe as etike.
    Nuk është morale të ngrihesh në luftë për pushtet në një vend që më shumë se kurrë ka nevojë për stabilitet politik, për paqe dhe për garanci shoqërore. Lidershipi i së majtës shqiptare dhe i së djathtës duhet ta kuptojnë se politika bëhet mbi konsensusin reciprok dhe përmes mekanizmave demokratik. Politika nuk bëhet përmes rrugës duke luftuar si në mesjetë me armë, gurë dhe dhunë, por bëhet përmes programe dhe alternativave më të mira politike dhe sociale.
    Termi i shquar i Aristotelit “zoom” (gr, -kafshë) e nënkupton pjesëtarin e polisit (qytetit antik grek). Ky pjesëtar kishte të drejtë të merrte pjesë në rregullimin e punëve të polisit-shtet. Rregullimi i punëve në polisin antik ishte i gjithëmbarshëm dhe gjithëpërfshirës. Prandaj, një gjë e tillë nënkuptonte që etika, politika dhe ekonomia të shkonin bashkë, d.m.th. të ishin një.
    Në fjalorin latinisht-shqip fjala art (ars) përkthehet me fjalët: mjeshtëri, muzë, por edhe dredhi, dinakëri, dhelpëri. Politika si aktivitet për rregullimin e pozitës së njeriut në shoqëri, si aksion i vetëdijshëm i subjekteve politike, si intelekt llogaritës, si “policy”, “issue” etj, për rregullimin e konflikteve në shoqëri konsiderohet art, mjeshtëri.
    Pra, në politikë gjërat qëndrojnë njëlloj si edhe në art, por pasojat e njërës dhe të tjetrës janë të pakrahasueshme. Me një vepër të bukur artistike mund të kënaqen shumë njerëz, me një vepër të bukur politike mund të shpëtojë një popull, me veprën e falsifikuar artistike mund të dëmtohet blerësi ndërsa me politikën e falsifikuar mund të dëmtohen popujt.
    Për shkak të interesimit për avancimin e gjithëmbarshëm shoqëror, dhe jo vetëm të kategorive të veçanta të një shoqërie të dhënë, të kuptuarit e politikës si art i së mundshmes, në rrethanat e sotme duhet të jetë i diferencuar dhe duhet ta përjashtojë imoralitetin e metodave në realizimin e qëllimeve politike.
    Opinioni i krijuar mbi atë se ç’është e moralshme dhe moralisht e lejueshme në botën e sotme, të kuptuarit e padiferencuar të politikës si art i së mundshmes e quan anakronike dhe retarduese, ndonjëherë edhe pa marrë parasysh qëllimin. P.sh. mund të jetë e logjikshme se shteti duhet të ruajë qetësinë publike. Mirëpo helmimi i fëmijëve, si metodë për realizimin e një qëllimi të tillë, jo vetëm është akt i pamoralshëm, por një akt i tillë automatikisht e vë në pyetje karakterin e qëllimit.
    Gjithashtu, nëse një grup personash politik, qofshin edhe "Opozitë Zyrtare","nëse sot në 2011 nuk njohin institucionet shtetërore, por ngrihen kundër tyre përmes aksioneve të dhunës. Atëherë, këta të fundit jo vetëm i kanë të pamoralshme aksionet e tyre, por vendosin automatikisht në pyetje karakterin e qëllimeve të tyre.
    Në një vend demokratik mënyra më e mirë për të gjykuar një lider si dhe aksionet e ndërmarra prej tij është ajo përmes zgjedhjeve të lira dhe demokratike. Nëse një lider nuk merr shumicën e nevojshme të votave të qytetarëve që do t’i garantonin të drejtën për t’i përfaqësuar dhe qeverisur ata, do të thotë se ai ka gabuar qoftë në aksionet politike ashtu edhe në faktin se këto aksione kanë qenë imorale dhe jo etike.
    Kur, ndodh një gjë e tillë, mënyra më e mirë është vetëkorrigjimi në planin politik për të projektuar një betejë të re politike dhe demokratike për të konkurruar me shpresën se do të fitojë në garat e ardhshme politike-demokratike (zgjedhjet e lira). Nëse vetëkorrigjimi është krejtësisht i pamundur për shkak të karakterit personal dhe klaneve të personave që përfaqëson, atëherë do të thotë se ka ardhur momenti i duhur për tu tërhequr nga ushtrimi i politikës si art i mundshëm.
  • Kadare ky humbës i madh- Nga Dr. Alban Daci

    Dr. Alban Daci
    Kadare i shkroi z. Basha një letër të hapur ku i kërkonte të jepte dorëheqjen. Kadare pa dyshim mbetet një shkrimtar i madh jo vetëm për letërsinë shqiptare, por edhe për atë botërore. Ky fakt nuk do të thotë aspak se Kadare mund të flas për çdo ngjarje dhe për çdo fenomen që ndodh në shoqërinë shqiptare. Kadare para se të jetë një shkrimtar i madh ashtu siç është vlerësuar deri më sot, është një qytetar i thjeshtë, është njeri dhe për rrjedhojë edhe ai mund të jetë i ngarkuar me emocione, mund të gaboi, nuk mund të di çdo gjë dhe nuk mund të njoh çdo fenomen qoftë edhe jashtë fushës së tij. Kadare i shkruan Bashës se duhet të jap dorëheqjen. Nuk e kuptoj se si ky i fundit mund të bëj një gjë të tillë, kur ai nuk e mban një postë të tillë, por është një kandidat potencial për ta fituar atë. Z. Basha nuk është kryetar bashkie në detyrë që të jap dorëheqjen. Ai është një kandidat potencial, i cili përmes votës së qytetarëve beson se do të jetë fitues jo vetëm moral por edhe politik.

    Vazhdo leximin

  • Europa vetëm një hap larg

    Dott. mag Alban Daci*
    Makiaveli shkruante shumë kohë më parë se të themelohej demokracia moderne si më poshtë: “Nuk mund të quhet virtyt” shkruan tek Princi “të vrasësh qytetarin, të tradhtosh mikun, të jesh pa besim, pa mëshirë, pa fe; këto janë mënyra për të marrë perandorinë, por jo lavdinë. Në këto zgjedhjet lokale, qytetarët shqiptarët treguan një kulturë të lartë politikë dhe një dëshirë të madhe për demokraci. Ishin mësuar që shqiptarët t’ i shikonim në radhë për të marrë një biletë avioni, për të kaluar në doganën e një vendi europian, për të marrë bukë, për të legalizuar dokumente në një institucion të shtetit tonë, por nuk kishim parë kurrë më parë që shqiptarët të qëndronin me orë të tëra në radhë për votuar. Si një qytetar i thjeshtë, si një intelektual i ri pashë me sytë e mi shumë të mëshuar që nuk largoheshin nga qendra e votimit dhe që donin të votonin me çdo kusht. Dëgjova shumë të rinj të cilët shpreheshin, se: “ nëse është e nevojshme do të qëndrojmë deri në mëngjes për votuar, sepse ky është i vetmi akt nga ku varet e ardhmja jonë”. Qytetarët shqiptarët, e kanë kuptuar më në fund se vota është i vetmi akt ku ato ndjehen drejtpërdrejtë qytetarë të lirë për të bërë demokracinë e përbashkët. Flitej se do të kishte trazira gjatë ditës së votimit, por të gjitha parashikimet dashakeqëse të kësaj natyre dështuan, sepse qytetarët shqiptarë si asnjëherë tjetër treguan një pjekuri politike, një sensibilizim të madh demokratik dhe dëshirën për të pasurën në dorën e tyre dhe të akujt tjetër fatet e së ardhmes.

    Vazhdo leximin

  • Integrimi i Shqipërisë në Bashkimin Europian

    Nga: BLERINA REXHEPI
    Shqipëri-BEIntegrimi i Shqiperisë në strukturat e Bashkimit Europian është një nga sfidat më të mëdha për në këto 20 vitet e fundit, dhe për t'u bërë pjesë e këtij supershteti me të drejta të plota ne duhet të përmbushim ca kushte të cilat duket sikur janë të pa fundme dhe secili prej ketyre kushteve ka kosto të mëdha ekonomike dhe më tepër se do të sjell të mira do të sjell një ulje të ekonomis Shqiptare për këtë arsye mua personalisht më duket e veshtirë që të antaresohemi së shpejti në BE, dhe për të argumentuar në mënyrë të tërthort këtë mendim timin por dhe për të njohur një pjesë të historisë së Shqipërisë me Bashkimin Europian kam punar këtë ese .Unë e kam kuptuar dhe uroj qe perms kesaj eseje te kuptoni dhe ju se sa e veshtir esht kjo sfid dhe sa e pamundur eshte ne kushtet ne te cilat ne ndodhemi aktualisht .

    Vazhdo leximin