Créer un site internet

Mirësevini

  • Incidenti i Kanalit te Korfuzit sipas vendimit të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë

    Nga Më 05/05/2012

    Incidenti i Kanalit te Korfuzit sipas vendimit të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë

    Xhezair Zagonjori

    Incidenti i Kanalit të Korfuzit përbën, pa dyshim, një nga ngjarjet më të rëndësishme të historisë diplomatike të çështjes shqiptare pas Luftës së Dytë, një ngjarje që përcaktoi apo, të paktën, ndikoi shumë gjatë periudhës në vijim marrëdhëniet e Shqipërisë me vendet perëndimore, veçanërisht me Britaninë e Madhe.

     I. FAKTET KRYESORE

     Kanali i Korfuzit është një ngushticë ndërkombëtare që shtrihet ndërmjet bregut të Shqipërisë dhe ishullit grek të Korfuzit. Gjerësia e tij varion nga një deri në gjashtë milje detare, prandaj vija e kufirit që kalon në mes të tij ndan ujërat territoriale të të dy vendeve.

    Në fakt, kur flitet për Incidentin e Kanalit të Korfuzit (IKK) kihet parasysh incidenti kryesor, ai i datës 22 tetor 1946, në të cilin nga shpërthimi i minave në pjesën veriore të Kanalit të Korfuzit, humbën jetën disa marinarë dhe oficerë anglezë, u fundos një anije dhe u dëmtua rëndë një tjetër. Por ky incident ka lidhje të ngushtë edhe me dy incidente të tjera, me atë të 15 majit 1946, që i paraprin atij, si dhe me atë të 12-13 nëntorit 1946, që do ta pasonte atë. Në mënyrë kronologjike, zhvillimi i ngjarjeve mund të paraqitej shkurtimisht në këtë mënyrë:

    Më 15 maj të vitit 1946, rreth orës 8” të mëngjesit, dy kryqëzorë britanike, ”Suberb” dhe ”Orion”, po lëviznin në drejtimin nga veriu në jug të kanalit, brenda ujërave territoriale të Shqipërisë. Bateritë bregdetare shqiptare hapën zjarr  paralajmërues dhe më pas të dy anijet u larguan.

    Përmes shkëmbimit të notave mes dy vendeve, Britania pretendonte se në bazë të normave të së drejtës ndërkombëtare detare, anijet e saj kishin të drejtën e kalimit paqësor në Kanalin e Korfuzit, pa qenë e nevojshme t’i marrin leje apo t’i bëjnë njoftim paraprak palës shqiptare. Referuar incidentit, pala britanike insistonte që Qeveria shqiptare të kërkonte falje publike, si dhe garancinë se personat përgjegjës ”do të dënoheshin rrepte”. Për më tepër, në Foreign Office   britanik parashikoheshin edhe masat e mëtejshme që mund të merreshin në rastin e ”mosrespektimit” të palës shqiptare ku, ndër të tjera, parashikohej:

    a) Paraqitja e çështjes në Këshillin e Sigurimit, për të dëshmuar se Shqipëria nuk e meritonte anëtarësimin në OKB. b)   Të kundërshtohej kërkesa shqiptare për të marrë si dëmshpërblim lufte një pjesë të flotës italiane, pasi një vendi si Shqipëria nuk mund t’i besoheshin armë modeme; si dhe c)   Mbështetje britanike për ”pretendimet greke për pjesën shqiptare të Kanalit të Korfuzit”. Në të kundërt, pala shqiptare theksonte se për kalimin e anijeve në zonën e kanalit, brenda ujërave të saj territoriale, ishte e nevojshme të bëhej fillimisht njoftim paraprak e më pas të merrej edhe leja nga autoritetet kompetente shqiptare. Për këtë qëllim, Komanda e Përgjithshme e Forcave të Armatosura të Shqipërisë lëshoi edhe një urdhër të veçantë që iu bë i njohur të gjitha shteteve.


  • Mbrojtja e të drejtës për të jetuar – Si drejta më themelore e njeriut

    Nga Më 05/05/2012

    Mbrojtja e të drejtës për të jetuar – Si drejta më themelore e njeriut

    Prof. Dr. Ismet Elezi

    Problemi i mbrojtjes së jetës së njeriut nga vrasjet, në përgjithësi, dhe ato për hakmarrje e për gjakmarrje, në veçanti, paraqet rëndësi të madhe historike, politike-shoqërore, juridike e praktike.Vrasjet janë krime të rënda që prekin të drejtën për të jetuar, si e drejta  më  themelore  e  njeriut,  e  mbrojtur  në  Deklaratën  Universale  të Asamblesë  së  Përgjithshme  të  OKB  (1948),  me  Konventën  Europiane (1950) dhe me Kushtetutën e Republikës së Shqipërisë (neni 21).Pikërisht se vrasjet janë plagë e rëndë shoqërore, që nga lashtësia kanë  tërhequr  vëmendjen  e filozofëve,  të shkrimtarëve, të sociologëve, juristëve e të mendimtarëve të tjerë.Për gjakmarrjen në Shqipëri, e cila në të kaluarën ka shuar familje të tëra, kanë shkruar  shumë autorë të huaj, e sidomos albanologët e njohur J.G.Hahnn-i, F.B. Nopça, E. Durhani, S. Villari, G. Kasteletti, si dhe disa autorë të tjerë të kohës sonë.Me këtë problem të rëndësishëm janë marrë edhe rilindësit tanë të mëdhenj, si: S.Frashëri, P.Vasa, Z. Jubani, J.Vreto, A.Drenova, At Gjergj Fishta e deri në ditët tona shkrimtari i shquar I.Kadare dhe mjaft studjues të tjerë  në  Shqipëri  e  në  Kosovë.  Trajtimi  i  çështjes  është  bërë  nga këndvështrime të ndryshme, sepse mbrojtja e jetës së njeriut nuk ka qenë e nuk është kudo e kurdoherë e njëllojtë.Studjuesit  shqiptarë  në  Shqipëri  e  në  Kosovë  nisen  nga  teza themelore  se   vrasjet   për  gjakmarrja  janë  fenomen  historiko-shoqëror. Ligjësitë  e  përgjithshme  të  lindjes  dhe  të  evolucionit  të  tyre  janë  të përbashkëta,     pa      mohuar           veçoritë       vendore.      Në     kohët e lashta,     në formacionet  parashtetërore,   gjakmarrja  ishte  mjet  i  vetëmbrojtjes.  Në rendin patriakal fisnor mori përhapje të gjerë,  ndërsa  në Mesjetë filloi të kufizohej sipas parimit të talionit “sy për sy”, “dhëmb për dhëmb”.

    Ky proces vazhdoi në shekujt e mëvonshëm deri në zhdukjen e plotë të saj. Vrasjet për  gjakmarrje nuk kanë qenë vetëm fenomen shqiptar, por kanë pasur karakter ndërkombëtar. Ato kanë ekzistuar, në kohë të ndryshme në vende të tjera të botës, si: në Azi, në Arabi, te hebrejtë, në Greqinë e vjetër, në Romën e vjetër, te gjermanët, te sllavët, në Kaukaz, në Korsikë e gjetkë. Diku ato janë zhdukur më herët e diku më vonë.Veçoria e Shqipërisë qëndron në faktin se vrasjet për gjakmarrje vazhduan në disa  zona më gjatë, për shkaqe të brendshme e të jashtme, objektive e subjektive.Ndër  këto,  më  kryesoret  janë:  Ekzistenca  për  shumë  shekuj  e marrëdhënieve  patriakale-fisnore,  organizimi  vetëqeverisës,  krijimi  me shumë vonesë i shtetit të pavarur shqiptar (28 nëntor 1912) dhe i së drejtës pozitive;          prapambetja e      përgjithshme        social-ekonomike, arsimore     e kulturore, forca e madhe e mentaliteteve të së kaluarës, si dhe pushtimet e gjata të huaja.Shkenca shqiptare, mbështetur me përvojën shekullore të popullit shqiptar, kundërshton si të pabazuar pikëpamjen e atyre autorëve të huaj, tëcilët  shprehen  se  gjakmarrja,  gjoja,  është  veçori  biologjike,  racore  e shqiptarëve.Gjakmarrja është dukuri sociale që ka një fillim e mbarim dhe nuk është  fatalisht  e  pashmangshme.  Evolucioni  i  kufizimit  të  gjakmarrjes shihet  qartë  në  të  drejtën  zakonore  penale  të  shqiptarëve,  në  kanunet mesjetare. Kështu psh, në Kanunin e Lekë Dukagjinit parashikohet rregulli se vetëm dorasi binte në gjak, (paragrafi 898) “gjak për gjak”, “gjaku shkon për gisht”. Ky rregull është shprehur edhe në Kanunin e Skënderbeut, në Kanunin  e  Labërisë   dhe  në  kanunet  vendore.  Gjithashtu,  në  kanune parashikohej  në  vend  të  vrasjes  për   gjakmarrje,  shpërblimi  i  gjakut (compositio). Në kundërshtim me realitetin objektiv, autorë të ndryshëm të huaj, kundërshtarë të kombit shqiptar, janë shprehur se, gjoja, gjakmarrja buron nga psiqika e shqiptarit, se shqiptarët janë komb barbar, etj.Në  parathënien  e  Kanunit  të  Lekë  Dukagjinit,  At  Gjergj  Fishta thoshte se: “Vrasja,  sipas Kanunit, dënohej, por, duke mos pasur shtet e gjyqe,  i  lihej  shteg  vetëgjyqësisë,   gjakmarrjes  individuale,  si  mjet  i vetëmbrojtjes”.  Që  këtej,  Fishta  nxjerr  konkluzionin  se  “asht  gabim të thuhet që të marrunit e gjakut shënon barbarinë e kombit shqiptar”, por buron  nga do mdorje që nuk varen prej shpirtit të këtij kombi, por prej organizimit shoqëror të tij. Rol të madh në mbrojtjen e jetës së njeriut dhe kufizimin e gjakmarrjes në të kaluarën ka  luajtur  instituti i besës dhe i ndorjes,  si  bazë  e  ndërmjetësimit  të  pajtimit,  besëlidhjes  kolektive  në kuvendet tradicionale nga Jugu në Veri e deri në Kosovë e në Mal të Zi.Faktet historike tregojnë se gjakmarrja në Shqipëri,  në kushtet e ekzistencës së  shtetit  të së drejtës pozitive, ka shkuar vazhdimisht drejt kufizimit  dhe  zhdukjes  në  pjesën  më  të  madhe  të  vendit.  Proçesin  e zhdukjes e provoi realiteti shqiptar nga vitet ’60-’90 –të, si dhe përvoja e shqiptarëve të Kosovës e në Mal të Zi. Për këtë dëshmojnë edhe të dhënat statistikore:Në  vitet  1930-1938  nga  1948  vrasje  të  gjykuara  –  42  %  ishin  për hakmarrje e për gjakmarrje.

    1939 – 1944 nga 764 vrasje të gjykuara, 37 % ishin për këto motive.

    1945-1955 –         153 vrasje ose      – 13 %

    1956-1960 –         1.11 % për hakmarrje e gjakmarrje

    1960-1990 u zhdukën krejtësisht


  • Skender Kacupi

    Mbrojtja e të drejtës së jetës në Kodin Penal përballë dukurisë së gjakmarrjes

    Nga Më 05/05/2012

    Prof.asc.Dr. Skënder Kaçupi

    Në  një  shoqëri  demokratike  vihet  në  plan  të  parë  mbrojtja  e  të drejtave dhe lirive  themelore të njeriut e posacërisht e të drejtës për të jetuar, sepse jeta është e pakrahasueshme  dhe e pazëvendësueshme me asgjë tjetër. Për këtë arsye Kodi Penal siguron mbrojtje juridiko-penale të të  drejtës  së  njeriut  për  të  jetuar,  me  anën  e  parashikimit  të  një  varg dispozitash të llojeve të ndryshme të krimit të vrasjes dhe të dënimeve penale  për  secilën  prej  tyre.  Megjithëkëtë  mbrojtje  të veçantë,  realiteti shqiptar në këtë drejtim është i dhimbshëm, pasi numri i vrasjeve e sidomos ato për motive hakmarrjeje është i madh, megjithëse trashgimia kulturore e shqiptarve      është  e        pasur me vlera   të padiskutueshme   civilizimi     i humanizmi. Dukuria e gjakmarrjes, ndonëse ka ekzistuar në jetën e shqiptarëve, ka pasur një shtrirje më të gjërë hapësinore, duke përfshirë edhe popujt e tjerë ballkanikë e mesdhetarë  dhe një shtrirje kohore edhe pas Luftës së Dytë Botërore, por në Shqipëri vitet e fundit u ringjall  me përmasa të frikëshme. Kjo për arsye se shoqëria shqiptare nuk ka arritur të shndërrohet plotësisht në një shoqëri të civilizuar.Shqipëria ka qënë e detyruar në vazhdimësi të përballet me luftra të shumta,duke përballuar   pushtimet   e        ndryshme   të       mbrohej nga shkombëtarizimi, humbja e vlerave të trashgimisë kulturore shqiptare, të cilat i sollën cungime të territorit, varfëri ekonomike, ndikim të kulturave të feve të panjohura për  të.

  • Autonomia e zbatimit të ligjit komunitar - Iva Zajmi

    Nga Më 22/04/2012

    Iva Zajmi

    Ky punim flet për doktrinën e Gjykatës Europiane të Drejtësisë mbi autonominë e rendit ligjor komunitar në raport me rendin ligjor të brendshëm të vendeve anëtare por edhe me të drejtën ndërkombëtare publike në përgjithësi. Ligji europian i njohur ndryshe si acquis communautaire përfshin traktatet e BE dhe KE, legjislacionin dytësor të miratuar nga institucionet europiane, parimet e përgjithshme të ligjit europian të përpunuara nga Gjykata Europiane e Drejtësisë si edhe marrëveshjet ndërkombëtare ku Komuniteti ose BE janë palë. Legjislacioni europian përpunohet nga institucionet europiane të cilat ruajnë një status të pavarur apo autonom në punën e tyre nga qeveritë e vendeve anëtare. Pra legjislacioni europian i miratuar kryesisht prej institucioneve të BE është relativisht i pandikuar prej qeverive kombëtare, por del me qëllim për t’u zbatuar prej tyre, duke u inkorporuar në ligjin e brendshëm. Ligji europian zbatohet nga organet kombëtare të pushtetit, por interpretohet në mënyrë përfundimtare nga Gjykata Europiane e Drejtësisë. Gjykata Europiane e Drejtësisë e ka interpretuar ligjin komunitar si bartës të dy cilësive kryesore: efektit të drejtpërdrejtë dhe superioritetit ndaj legjislacionit të brendshëm të zakonshëm. Këto cilësi i gëzojnë edhe marrëveshjet ndërkombëtare të nënshkruara nga BE apo KE me vende jo anëtare. Në këtë kuadër kjo paraqitje synon të shtrihet edhe në nivelin e zbatimit dhe efektet që sjell Marrëveshja e Stabilizim-Asociimit mes Shqipërisë dhe BE si në rendin ligjor komunitar por edhe në atë kombëtar të Shqipërisë.

  • Korrupsioni dokuria më evidente në Kosovë

    Nga Më 14/03/2012

     

    Nga Saranda Pajaziti
    Sipas International Transparency Kosova radhitet në vendin më të korruptuar në rajon!

    Viti 2012 shek XXI ,shoqëri gjithnjë e më shumë heterogjene,fenomen KORRUPSIONI

     

    Aktualiteti kosovar padyshim që po më detyron të zhvendosem nga imagjinata artistike dhe të mos shkruaj diqka të asaj natyre, prandaj po gjindem fare pranë aktualitetit dhe rrethanave që nuk po mund të ju ikim asesi por që dita ditës ato vetëm po bëhen pjesë e diskutimeve tona ,në rrugë,në institucione arsimore,në kafene etj

    Korrupsionin figurativisht po e konsideroj si një gjallesë që merr frymë dhe ushqehet duke u rritur atje ku ajo gjen kushtet e përshtatshme , me të vërtetë mund të themi se korrupsioni ka gjetur``ushqimin e nevojshëm `` te ne ``dhe ai vetë është ``rritur`` dhe siç duket nuk është aspak problem përshtatja e tij edhe me popullin shqiptarë.Thuhet se arsimi është ai që siguron një shteti drejtuesit ,qeveritarët,politikanët,zyrtarët ,mjekët ,juristët, gjykatësit mësuesit e shumë të tjerë të cilët do të luftojnë për të sjelll zhvillimin dhe përparimin.Po ç`ndodh nëse arsimi është i korruptuar ,nësë arsimi bazohet mbi reformën korruptive , ç`mund të pritet më prej tij? Në qoftë se një individë ushqehet me frymën korruptive që në momentet e para që ai plotësohet me dije do të thotë ai mëson gjithashtu se si të përdorë shumë mirë korrupsionin për të arritur qëllime të tjera në jetë.Sot ne shohim se shumë mësues e kan humbur sensin e vlerësimit të nxënësve apo studentëve mbi bazën e njohurive të marra nga gjithsecili,tani në themelet e çdo note apo provimi të dhënë qëndron e ashtuquajtura dhe e pushtetmja ``para`` ndërkohë që ironia e jetës vazhdon më tej me faktin se po të njëjtit individë megjithëse të paaftë do ti shohësh më vonë në poste të larta ,më të paguarat, me makina të shtrenjëta ,me më shumë se një shtëpi ,kur në të njëjtën kohë shumë të tjerë të aftë rrijnë dhe sillen rrotull si të papunë.Dhe pikërisht kështu fillon të prishet baza e një shoqërie plot vlera ..

     

    Gjendja vështirësohet dhe bëhet më shqetësuse kur shohim se mjeksia renditet në listen e institucioneve më të korruptuara,kjo domethënë që nuk jem më të sigurt as për shëndetin tonë, është me të vërtet paradoks të mendosh që mantelat e bardh e që konsiderohen si qeniet më humane të harrojn betimin dhe ti nënshtrohen këtij veprimi të pandershëm qe bie ndesh me personalitetin e mirëfillt që duhet ta ketë një njeri.E ndikuar nga rasti i sotëm,që fatëkeqsisht kisha punë në emergjencë,më rastisi të pres me orë të tëra për të marr trajtimin e duhur,edhe pse rasti im nuk ishte aq emergjent,afër meje qëndronte një fëmije të cilit rastësisht i kishte hyrë gjilpëra në këmbë, ndërsa mjekët i thonin të priste në rend,përderisa të tjerët të cilit kishin të afërmit e tyre që punonin aty,vinin të fundit dhe hynin të parët.Nepotizëm apo jo?

     

    Korrupsioni nuk është simptomë e kulturës shqiptarë,kush e njeh popullin shqiptarë e di që ai është një shkelje e kodit etik dhe moral të shqiptarëve ,kultura shqiptarë e vendos ndershmërin dhe integritetin mbi cdo gjë tjetër,për shqiptarët një fjalë e dhënë ishte një fjal e mbajtur.Dhe parimi i besës virtyti klasik i shqiptarëve ishte një lidhje që nuk mund të thyhet?

     

    Ku u tretën ato parime??

     

    ``Nga e thena në t ë bërë në mes një lumë i tërë ``,fjalët nuk vlejnë aspak përpara veprave,une thjeshtë shpreh shqetësimin për këtë dukuri po ajo që duhet të marr përgjegjësi është elita politike jo thjeshtë përmes fjalimeve dhe fjalëve por me realizimin e tyre ,nuk duhet të përdorin ndikimin që e kan për të ndimuar shokët apo të afërmit dhe nuk duhet të përdorin pushtetin që e gëzojn për të ndryshuar rrjedhën e drejtësisë.Padyshim që lufta ndaj korrupsionit është njëra ndër kriteret për antarsim në Bashkimin Evropian prandaj ta bëjm edhe më të lehtë duke kontribuar së pari individualisht e deri te shoqëria.Duke shpresuar gjithmonë se ndërgjegjësimi do të jetë në nivel po e përmbyll me këtë thënie:

     

    `` Bëhu i ndershëm dhe bota me siguri do të ketë një njeri të keq më pak``

     

  • Kulturë

    Bashkimi i përjetshëm

    Nga Më 02/03/2012

    Dërguar nga Kristian Gazulli

    Neper rruget e bukura te nje qyteti, ku njerezit me plot entuziazem po qarkullojne neper to, nje vajze me nje fytyre engjellore dhe me dy sy te trishtuar po ecen dalengadale deri sa te mberrije tek stacioni i autobusit. Sapo mberriti atje, autobusi nuk vonoi dhe u nis. Kjo vajze qendronte mendueshem dhe me sa dukej ajo po bluante neper mendje nje problem apo shqetesim. Pas disa minutash ajo u ndal perpara nje ndertese. Ishte burgu i burrave te qytetit. Per nje moment ajo u ndje keq, por me pas i kaloi ajo ndjenje e neveritshme dhe e keqe. Mori guximin per te hyre brenda dhe pikerisht ashtu beri. Kur hyri brenda, roja i burgut e uli ate ne nje karrige me nje tavoline ne nje dhome te boshatisur. Pas pak erdhi i burgosuri dhe fytyrat e tyre u takuan me njera-tjetren. 
    - Rosela, cfare do ketu ? – i tha ai me nje ton te eger.
    - Si cfare dua ketu baba ! Mos harro se jam vajza jote dhe do te vazhdoj te jem gjithmone - u pergjigj ajo me nje ze qe dukej sikur shpirti ishte duke qare perbrenda.
    - Nuk ishte nevoja te vije ketu e te me shihje mua keshtu sic jam, ne nje gjendje vulgare.
    - Baba, mos u shqeteso, une do te mundohem te gjej nje zgjidhje qe ti te dalesh nga ky burg ku te kane futur.
    - E vetmja gje qe ti duhet te besh eshte qe te ikesh nga ky vend njehere e pergjithmone dhe te mos kthehesh me kurre asnjehere – i bertiti i ati.
    - Baba mos thuaj ashtu te lutem. Une jam vajza jote dhe e kam per detyre qe te te qendroj prane.
    - Jo bije, gabohesh. Une nuk jam me babai yt. Zere se kam vdekur. Une jam nje hajdut i mjere, i cili do e kaloje gjithe jeten ketu ne kete biruce te mallkuar. Por, te lutem me bej nderin qe te largohesh nga une, nuk dua qe une te ta njollos jeten tende me fatin tim te zi.
    Roseles iu drodh buza nga fjalet e babait te saj, ajo doli jashte duke qare dhe mesa duket fjalet e babait qene shume tronditese dhe vrasese per te. Jeta e saj ishte nje katastrofe. Gjithmone kishte vuajtur. E ema i kishte vdekur kur sapo e kishte sjelle ate ne jete. Ajo ishte rritur vetem me babane e saj, i cili kishte vuajtur shume qe ta rriste ate dhe ta bente nje vajze per se mbari. Policia e kishte kapur babane e Roseles duke vjedhur ne nje argjendari. Qe prej atij momenti ai kishte hyre ne burg dhe e kishte lene vetem fare Roselen. E gjora vajze, tani ajo duhej ta perballonte jeten vetem, pa ndihmen e askujt. Pas pak kohe, Rosela mberriti ne shtepi e merzitur dhe e pikelluar nga fjalet qe babai i kishte thene asaj. U kujtua se kishte per te shkuar ne pune, shikoi oren dhe pa se ishte vone. Me vrap u nis per ne pune. Sapo mberriti atje, shefja e veshtroi ate me nje fytyre te vrerosur.
    - Perse erdhe kaq vone Rosela ? – i bertiti ajo.
    - Me falni per vonesen zonja Valbona, por me doli nje problem – iu pergjigj Rosela.
    - Cfare problemi ?!

  • Ku po shkon Bota Perëndimore?

    Nga Më 24/12/2011

    Alban Daci

    Ku po shkon Bota Perëndimore, e cila po kalon një krizë të thellë me identitetin e saj? Demokracia e përfaqësuar nuk mjafton në një botë gjithnjë e më globale, ajo nuk mund të jetë e eksportuar në një botë, e cila akoma nuk ka vlera universale dhe modele uniforme. Ku po shkon Bota Perëndimore, e cila model bazë ka pikërisht shtetin nacional, i cili tashmë për shkak të faktorëve kohë ndodhet në një krizë të thellë. Ku po shkon Bota Perëndimore, e cila po kalon një krizë të thellë ekonomike, e cila lidhet me vizionet dhe modelet që duhet të aplikohen. Bota Perëndimore, po ec përpara, por nuk e dimë nëse drejt një të ardhme të njohur dhe të mirë, apo drejt një të ardhme të panjohur dhe të rrezikshme.
    Krizë e shtetit nacional

    Shtetit nacional po përballet me një krizë reale, sepse po mbaron “civilizimi” i punëtorëve dhe shteti keynesian. Shoqërimi i këtyre dy elementeve po prodhon fenomene perverse. Nga njëra anë ato prodhojnë hijen e tyre në luftërat e ndryshme që po zhvillohen nëpër botë dhe nga ana tjetër po ndihmojnë rilindjen e nacionalizmave (siç janë rasti i Francës, Gjermanisë, Ballkanit e në plot vende të tjera të botës) dhe të tribalizmave etnikë.
    Demokracia në krizë

    - Në krizë demokracia përfaqësuese. Zhvillimi i teknologjisë moderne të komunikimit ka bërë të mundur që demokracia përfaqësuese të jetë gjithnjë e më shumë në krizë. Deri tani, le të themi, është krijuar një “demokraci virtuale”, kryesisht në socialnetëork, ku qytetarët jo vetëm shkëmbejnë mendime e kritika, mendime, por duan sa më shumë të marrin pjesën në jetën aktive politike. Ky kozmos i vogël virtual, është i mjaftueshëm për të joshur kërkesat modeste të shumë qytetarëve, por në një të ardhme jo shumë të largët qytetarët do të kërkojnë që ata jo vetëm të konsultohen, por edhe të marrin pjesë në vendimmarrjet politike.
    - Në krizë eksportimi i demokracisë. Formula e Virilio-s ‘fundi i gjeografisë’. Fundi i gjeografisë nuk prek vetëm fushën ekonomike, por edhe fusha të tjera më të gjera. Ky fund i gjeografisë prek idetë, mënyrat e të menduarit, traditat kulturore, politike dhe fetare. Për shkak të globalizimit njeriut po ndjehet gjithnjë e më shumë ‘qytetar i botës’. Demokracia historikisht është paraqitur si një nevojë, para se të bëhej një e drejtë. Duhet të pyesim nëse demokracia perëndimore – e cila insistoj, nuk ka akoma konture unike- përbën me të vërtetë një vlerë universale, e për këtë arsye mund të eksportohet edhe drejt popujve që i mbështetin rrënjët e tyre kulturore e fetare në kontekste të ndryshme. Mjafton të mendojmë se demokracitë perëndimore janë fryt i një eksperience shekullarizimi, ku ka pasur një rëndësi të veçantë kontrasti kundrejt feve. Siç dimë, demokracitë janë ndërtuar duke kundërshtuar Kishën. Pra, si formë lirie kundër pushtetit të Kishës. Prandaj, kjo lloj forme është e konsideruar e papranueshme në ato shoqëri si ato islamike, ku feja zë një valore komplesive dhe domosdosmërisht të përzier me zgjedhjet temporale.
    Kriza ekonomike

    Duke u nisur që nga viti 2007 sistemi financiar ndërkombëtar u përfshi në një krizë sistemi që në mënyrë progresive u rrit derisa arriti në ditët e sotme duke u përkeqësuar gjithnjë e më shumë. Kjo lloj krize ekonomike, bëri që shtetet t’i riktheheshin rritjes së pranisë të sektorit publik në sferën ekonomike, pas një periudhe të gjatë kohe ku ka mbizotëruar- përtej diferencave të dukshme mes SHBA dhe Europës- një kulturë e bazuar mbi besimin në treg dhe në mekanizmat e auto-rregullimit. Është kthyer kështu shikimi tek Shteti si një disiplinues kundrejt tregjeve. Megjithatë, qeveritë dhe studiuesit ekonomisë të nivelit ndërkombëtar, akoma nuk kanë gjetur formulën e duhur, jo vetëm për të dalë nga kriza aktuale, por për të siguruar një zhvillim të qëndrueshëm afatgjatë.
  • Islami dhe Partia

    Nga Më 24/12/2011

    Alban Daci 
     Partia vendosi të përjashtojë Kastriot Islami, i cili vepronte e mendonte ndryshe nga ajo dhe lideri i saj shpirtëror. Partia u mundua dhe u përpoq ta edukonte dhe t'ia mbushte mendjen të mendonte si Partia dhe gjithashtu të gjente se car mendimesh kishte lideri i saj shpirtëror. Pas shumë përpjekjesh me keqardhje Partia dështoi me individin Islami, të cilin tashmë vendosi ta përjashtojë dhe ta shpall armik të saj dhe të kombit. Madje edhe armik të integrimit europian. Islami ishte aq shume i pandreqshëm sa nuk ju tha e drejta të bënte as autokritike. Për tradhti ndaj liderit dhe Partisë, ati i hiqet e drejta të kalojë qoftë edhe afër vendit, ku është selia e Partisë. Ndoshta Partia do të vendoste ta dërgonte në Qafen e Barit, por tashmë ajo nuk ekziston. Për këtë arsye i ka dhënë të drejtë të kërkojë dhe te marr azil në ndonjë parti tjetër, të majtë e pse jo edhe të djathtë. Vija dhe ideologjia e të pavdekshmit sh. Enver Hoxha që mbetet në zemrën e Partisë, ndihmojë të zgjidhte problemin Islami. Enver Hoxha: "Dënimi më i rëndë për një anëtar partie është përjashtimi nga Partia. Por edhe ata që janë përjashtuar ose që përjashtohen nga Partia nuk janë tradhtarë, apo armiq të Partisë dhe të popullit. Bëjnë përjashtim ata që në bazë të fakteve, provave e gjykimeve të drejta të Partisë janë cilësuar elementë antiparti, tradhtarë të Partisë dhe të popullit. Kategoria e parë e të përjashtuarve kanë qenë njerëz që vazhdimisht kanë pasë përsëritur gabime të ndryshme, për të cilët janë bërë përpjekje të ndreqen, të edukohen, po ka qenë e pamundur, prandaj edhe nuk e meritonin të militonin në radhët e Partisë. Por, prapë e deri në fund Partia kujdeset dhe e ka për detyrë të kujdeset për ta dhe, ashtu si me gjithë njerëzit, edhe me këta ajo ka korru sukses rezultate të mira". Kohët ndryshuan dhe mendohej se proceset do të ecnin vetëm përpara. Rralle ndokush në fillim të viteve ’90 do të besonte se ne vitin 2011 mund të përjashtoheshin njerëz nga Partia vetëm pse mendonin ndryshe nga Kryetari. Megjithatë, ja ndodhi! Vitet kanë kaluar, por hija e së kaluarës qëndron shumë e pranishme me hapat e kohë, sa shumë herë na duket sikur jetojnë të njëjtat kohëra. Veprimi i Islamit për pak çaste na bëri të besojmë se Byroja e Partisë ekziston akoma dhe në mesin e saj ka edhe armiq që duhen të ndëshkohen.
  • Qëndroj, domethënë: jam dhe do të jem

    Nga Më 24/12/2011

    Mr.sc.Rexhep Ahmeti

    Rexhep AhmetiNatyrisht, edhe pse gjithëkund nuk mund të pajtohesha me pikpamjet e tij, ishte edhe kënaqësi ta dëgjoja dhe ta shihja një profesor të ri në moshë, të filozofisë politike të Universitetit të Tiranës, Elvis Hoxhën, në emision të Klankosovës, më 28 Nëntor 2011, i cili jo vetëm që i njeh mirë teoritë e botës perëndimore, por edhe di të jetë kritikë daj tyre, kur ia merr mendja, se, edhe tani duhet krijuar diçka më të mirë, se këto që janë. “Takohesha”, publikisht, për herë të parë, me Elvisin dhe pash te ai një nivel të lartë teorik, gjë që i mundësonte shikuesit të merrte shumë informacione të reja, për shumë tema të rëndësishme, që trajtoheshin e prekeshin në këtë emision. Por në një rast, gjatë të kësaj interviste, duke folur për fenomenin e Familjes Jashari, Elvisi tha: " Familja e ka bërë, në fakt, një faj ndaj vetes. E pa veten si komb. Ky ishte një gabim i familjes Jashari "
    Për ne që jemi në Kosovë, bashkëvuajtës dhe bashkëmendimtarë koxha të ngjashëm si familja Jashari, nuk besojmë se Familja Jashari e ka bërë këtë akt pa vetëdije. Sigurisht, që e ka ditur se po i bënë një dëm vetes, por është dëmtuar me qëllim vetëmohimi të vetes për një ide e realitet tjetër nga ai që ka qenë. Rrethanat para e gjatë 5 marsit 1998 kanë qenë specifike, shumë të rënda dhe të zorshme, e për t’i tejkalauar ato, dhe për ta mundur një shtet vrastar, Familja Jashari me bashkëluftarë, kishte vetëvendosur, që as fëmijtë e gratë mos t’i largonte dhe as luftën mbinjerëzore kundër makinerisë së egër okupatore, të mos e ndalte gjer në vdekje. Sigurisht, që familja emblematike Jashari, që më parë, një gjë të madhe e ka menduar dhe parashikuar. Edhe për diçka jam i sigurt: Ky shembull i luftës çlirimtare, i pakundndodhur më parë (më sa dimë ne) ka ndikur shumë fuqishëm jo vetëm në shtimin e shpejtë të radhëve të UÇK-së, por edhe në forcimin e moralit luftarak të anëtarëve të gjeratëhershëm të UÇKsë. Ky akt e ka obliguar tërë kombin që të mos kursen më asgjë për çlirimin e Kosovës dhe ribashkimin me Shqipërinë. Në këtë drejtim, edhe pas 5 marsit 1998 u bënë shumë betime të shumë grupeve që i bashkoheshin Ushtrisë së Komandantit Legjendar (në kuptimin kreshnikor), Adem Jasharit. Vet (unë), gjatë luftës çlirimtare, kam dëgjuar familjarë, dhe jo vetëm bashkëluftëtar tonë, duke thënë: “ Eh, kjo që po dhë unë për luftën çlirimtare, është fare pak në krahasim me atë çka ka dhënë Familja Jashari. Ata studjues që do ta studjojnë këtë akt të çuditshëm të familjes Jashari, besoj, se do të binden se kjo familje e ka njohur dhe e njeh shumë mirë psikologjinë e shqiptarit (shqipatrëve) të Kosovës, ndaj këtë akt e bëri sepse që e urdhëruar nga vetja (por edhe e detyruar nga situata) ta bënte për ta arritur qëllimin e saj dhe të kombit (fazën e parë): mposhtjen e okupatorit dhe largimin e tij nga Kosova jonë e dashur. (Dihet, faza e dytë e realizimit të Qëllimit Kombëtar është Ribashkimi i Kombit me Troje të veta) Por, edhe ata që nuk e kanë thënë (pranaur shprehimisht) ndikimin apo efektin që ka shkaktuar te ta akti jasharian, me punë e kontribut kanë bërë një vepër apo shumë vepra në drejtimin që e fuqizoi dhe e përcaktoi, përfundimisht, familja Jashari, në fillimet e bujshme të Luftës Çlirimtare të Kosovës. Shembulli se si luftohet e vdiset për vatan e komb, i dhënë nga kjo familje ka qenë jashtëzakonisht ndikues, efektiv, i cili akt mendor dhe heroik çuditi jo vetëm botën shqiptare. 
    Sa televizione, sa teorikë e propagandorë, sa shkolla, universitete, akademi dhe institucione tjera do të ishin dashur për t’ua mbushur shqiptarëve mendjen dhe për t’i bindur se dueht hyrë në luftë të vërtetë intenzive, për jetë a vdekje, në vitin 1988 dhe a do të kishin mundur ato ta arrinin efektin që e arriti akti i menduar dhe i realizuar, heroik, jasharian i vitit 1998 në Prekaz? 
    Mendoj se te shqipatrët e Kosovës, atëherë dhe sot, më shumë mobilizon, vepra, akti çlirues, i menduar-i bërë, hjeka, emocioni-dhimba se sa fjala, teoria apo edhe bindja. (Edhe pse, se mendoj, se nuk është e dëshirueshme të jetë vetëm kështu).
    Ndërsa çështja: A e pa, në të vërtetë, familja jashari veten si komb?, për mua nuk është premisë e vërtetuar, ndaj duhet të vërtetohet empirikisht e parktikisht. Duhet pra studim-vërtetim konkret vetëm për këtë gjë. Nuk e di, ndoshta Elvisi ka ndonjë studim empirik për këtë konkluzion-përfumdim, që ka nxjerr!
    Por edhe nëse Familja Jashari e ka parë veten si esencë të kombit, në atë moment, nëse është identifikuar ashtu, nëse ka pasur atë fuqi shpirtërore të shoh ashtu, atëherë kjo nuk është gabim, ngase kjo ngjarje nuk është e panjohur te shqiptarët, kur kanë shpirt epik dhe marrin një ndërmarrje aq të fortë, befasuese, krijuese, historike.
    Në të drejtën zakonore, familja shqipatre është pjesë organike e kombit. Në Kanunin e Lekë Dukagjinit të përmbledhur dhe të kodifikaur nga Shtjefën Gjeqovi (të ribotuar edhe në Prishtinë më 1972) është theksuar raporti organik dhe i hapur i familjes me kombin, prandaj aty gjejmë edhe këtë formulim se pjestarët e familjes, apo “gjindja e shpisë;..... të gjith zbashkut permblidhen në në Familje ma të hapët, e cila quhet Kom” (f.7) Në traditën zakonore shqiptare, si familja ashtu edhe kom (b) i kanë “nji atme, nji gjak, nji gjuhë, e doke”, dhe të dy këto kategori sociologjike lidhen me norma të përbashkëta të Flamurit, Fjalës (Besësë), Bejës, Nderës vehtjake, Miqësisë… të cilat zbatohen në jetë vullnetarisht, dmth. pa qenë të detyruar nga institucione dhune të shtetit.
    Nuk besoj se kjo strukturë juridike, filozofike dhe shpirtërore e të drejtës zakonore shqiptare të mos ketë qenë e mishëruar në veçoritë e mendjes dhe sjelljes së familjes së shquar shqipatre që po trajtojmë, tani. Prandj, është krejt e natyrshme që familja jashari edhe të jetë identifikuar me Kom(b)in si Familje më e hapët, dhe me aktin që bëri me 5 mars në Prekaz, t’i ketë shfaqur cilësitë, vlerat, befasitë, energjitë e pashterrshme dhe të pafund(sh)me që i mbartë në vete kombi shqipatr si pjesë e vlerë shumë interesante e krejt njerëzimit.
    Kjo nuk është pak, kur dhjetra njerëz po edhe familje kanë mohouar veten për të ardhmen e një lëvizje çlirimtare që projektonte çlirim dhe liri. Pra, për lëvizje dhe vetëlëvizje përparimtare, për ta mohuar robërinë dhe për ta pohuar e realizuar lirinë e vendit dhe bashkimin e kombit të vet, jo vetëm individë shqiptarë e joshqipatrë, po edhe familje të tëra shqipatre u identifikuan me esencën e qenies shqipare, me vlerat më të mira të saj, ndaj për t’i realizuar këto vlera nuk kursyen asgjë, nuk kursyen as veten dhe familjen e tyre.
    Sepse në robëri, edhe ne studentët e Universitetit të Kosovës, qysh në vitin 1979, për ta bërë dhe ndjekur Projektin e Lirisë, udhëhiqeshim në jetën praktike nga deviza: Qëndroj, pra jam.
    Kjo duket të ketë ardhur në shprehje, edhe në rastin e Familjes Jashari, të ketë ardhur publikisht në shprehje, në kohën e ashpërsimit të luftës më pushtuesin barbar, dhe kur çështja e shqiptarëve të Kosovës ishte çështje e skajshme ekzistenciale; të jesh apo të mos jesh? Me përpjekjet për çlirim dhe aktet e tilla befasuese u rrit aksioni kundër robërisë dhe okupatorit- shtetit shovenist serb. Akte të tilla, si ky i jasharajve për realizimin e Projektit Çlirues, që manifestojnë qëndresë mbinjerëzore për Realizimin e Lirisë, jo vetëm që e tregojnë, e bejnë të dukshme dhe tejet vepruese qenien shekullore shqiptare, por edhe janë e bëhen ende pjesë e Brendshme e kësaj qenie, prandaj edhe artisti shkruan, aktron e thotë: Ai është gjallë, për Adem Jasharin (dhe jo vetëm për atë). Pra, akti i qëndresës dhe vdekjes së një pjese aq të madhe të familjes jashari, gjithësesi, që ka shprehur diçka jo vetëm mendimore (fliozofike) por edhe madhështore (estetike) dhe ka krijuar edhe diçka të re obliguese pozitive (për ne) për jetën shqipatre, e më gjërë; ndaj edhe Adem Jashari dhe akti i lartë e sublime i qëndresës së familjes jashari është përbrendësuar, edhe sot nga tërë kombi; prandaj aq shumë shqiparë dhe të huaj vizitojnë edhe sot e mot, vendin e këtij akti të lart, Prekazin, sepse Adem Jashari (familja jashari) ËSHTË, edhe pas aktit të 5 marsit 1998. Është, edhe e ripërtrirë. Pra, ai që qëndron, si familja jashari, në realizimin e projekteve të mëdha vlerore, si kombëtare ashtu edhe njerëzore, është e do të jet. Prandaj, qëndroj domethën: jam dhe do të jem.


    Shkruar më 1-4.12.2011, Stantërg-Mitrovicë

  • "Një ditë për Europën"

    Nga Më 09/12/2011

    Më datë 8 nëntor 2001u realizua me sukses aktiviteti “Një ditë për Europën”. Ky takim u realizuar tek Biblioteka e Universitetit Illyria në Tiranë. Qëllimi i këtij aktiviteti ishte prezantimi i dy librave “Europa dhe Shqiptarët” dhe “Europa në marrëdhëniet ndërkombëtare” të studiuesit dott. Mag Alban Daci. Ky aktivitet u bo i mundur falë bashkëpunimi të dott. Mag Alban Daci dhe prof. Kaliopi Naska Dekanes të Fakultetit të Shkencave Politike pranë Universiteti Illyria. Paneli i të ftuarve që mbajtën kumtesa në këtë aktivitet përbëhej nga: prof. ass Arben Malaj (Senior Fellow Harvard University) i cili ka shkruar Parathënien e librit “Europa në marrëdhëniet ndërkombëtare), dr. Jordan Daci dhe dott. Salvatore Albelice Koordinator i PDL për Ballkanin si dhe Gazetar prej shumë vitesh pranë institucioneve të BE-së në Bruksel). Në aktivitet morën pjesë edhe mjaft pedagog dhe student të Universiteti Illyria, të cilët vlerësuan punën kërkimore të studiuesit dott. Alban Daci. Nuk mungojë as prania e medieve vizive. Gjithashtu, duhet të theksohet fakti se me këtë rast autori dhuroj rreth 40 libra për të gjithë studentët e pranishëm në këtë aktivitet. Kjo tregon edhe një herë se studiuesi dot. mag Alban Daci, diturinë dhe kërkimin shkencor nuk e shikon si përfitim ekonomik, por si një mision social e human.