NEWS Blog > Histori

Postime me karakter historik ...
  • Hulumtime mbi origjinen pellazgjike tė Kombit Shqiptar

    Mė 26/06/2009 nė 14:09HistoriKomentet (1)Shto njė koment

    Çelësi për të studiuar dhe për tu
    dhënë zgjidhje, problemeve historike jo vetëm të kombit Shqiptar,por edhe të një
    hapësire më gjerë teritoriale, që përfshin: Ballkanin, Gadishullin Italian,
    Azinë e Vogël dhe bregdetet e Afrikës së Veriut janë Pellazgët.
    Legjendat dhe
    traditat e lashta, pohojnë se njerëzit e parë që banuan Greqinë ishin
    pellazgët.(Horodoti II 56,57,) Pellazgët jo vetëm ne periudhën e klasikëve, por
    edhe në atë homeriane përbëjnë një kujtim të largët legjende e tradite .

    Lexo nė vijim ...

  • NATO, historia e Aleancės tė Atlantikut tė Veriut

    Mė 02/04/2009 nė 18:07HistoriKomentet (0)Shto njė koment

    View this article in: Albanian English FrenchGerman TurkishItalianGreek

    Shkruar nga T.O

    E formuar në vitin 1949 për t’iu kundërvënë zgjerimit komunist të post-luftës, duke qenë se Bashkimi Sovjetik synonte ta zgjeronte influencën në Evropë, NATO është aleanca më e fuqishme e mbrojtjes në botë.
    Tradicionalisht ajo ka theksuar qëllimin kryesor e të qenit “një roje e lirisë, trashëgimisë së përbashkët dhe civilizimit” të anëtarëve duke promovuar “stabilitet dhe mirëqenie në zoën e Veri-Atlantikut”. Vendet anëtare pranojnë faktin se një sulm i armatosur ndaj njërit do të konsiderohet si sulm ndaj gjithë vendeve dhe ato do vijnë në ndihmë të njëri-tjetrit.

    Krijimi
    Fillimisht e përbërë nga 12 vende, organizata u zgjerua për të përfshirë Greqinë dhe Turqinë në vitin 1952, si dhe Gjermaninë Perëndimore në vitin 1955. Sidoqoftë, si atëherë si tani aleanca është dominuar ushtarakisht nga SHBA. Në vitin 1955 Bashkimi Sovjetik krijoi një kundër-aleancën e “Traktatit të Varshavës”, i cili u shfuqizua menjëherë pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik në vitin 1991. Republika Çeke, Hungaria dhe Polonia u bënë vendet e para të ish-Traktit të Varshavës që u bënë anëtare të NATO-s në vitin 1999. Hapi tjetër historik ndodhi në vitin 2004, kur Estonia, Letonia dhe Lituania, ish-republika të Bashkimit Sovjetik, së bashku me Slloveninë, Sllovakinë, Bullgarinë dhe Rumaninë u bënë pjesë e NATO-s në një ceremoni në Uashington. Bosnja, Mali i Zi dhe Serbia i janë bashkangjitur programit të Partneriteti për Paqe, një hap drejt anëtarësimit. Ndërkohë që Shqipëria dhe Kroacia ia dolën të bëhen anëtare të NATO-s në prill të këtij viti, Maqedonia nuk ia doli mbanë duke qenë se Greqia vuri veton në aplikimin e këtij vendi, për shkak të konfliktit për emrin. Ndërkohë që vendimi për Gjeorgjinë dhe Ukrainën është shtyrë deri në Dhjetor.
    Zhvillimi
    NATO u krijua pas Luftës II Botërore në një atmosferë ankthi, veçanërisht ndaj zgjerimit sovjetik në Evropë. Rënia e Bashkimit Sovjetik në vitin 1991 e si pasojë dhe shpërbërja e Paktit të Varshavës e la NATO-n pa një qëllim të qartë. Në fund të vitit 1995 për herë të parë ajo organizoi një Forcë Shumëkombëshe Implementimi (Ifor), nën mandatin e Kombeve të Bashkuara për të implementuar aspektet ushtarake të marrëveshjes së paqes boshnjake. Në vitin 1999 aleanca ndërmori një fushatë 11-javore sulmesh ajrore ndaj Serbisë për të nxjerrë forcat serbe nga Kosova. Sulmet ishin veprimet më të mëdha ushtarake që kishte ndërmarrë ndonjëherë NATO dhe për herë të parë përdori forcën ndaj një shteti sovran pa aprovimin e OKB-së. Në vitin 2003 NATO mori veprime jashtë Evropës për herë të parë kur ndërmori komandën e forcave paqeruajtëse në kryeqytetin afgan, Kabul.
    Ndryshimi i marrëdhënieve
    Pas rënies së Bashkimit Sovjetik në vitin 1991 NATO ndërmori një sërë hapash për të ndërtuar marrëdhënie të reja me ish-vendet e Traktatit të Varshavës. Në vitin 1994 NATO u ofroi këtyre vende lidhje të limituara në formën e programit të Partneritetit për Paqe duke u dhënë atyre mundësinë të jenë pjesëmarrëse me shkëmbim informacioni, stërvitje të përbashkët dhe operacione paqeruajtëse. Këshilli i Përhershëm i Përbashkët “NATO-Rusi” u themelua në maj të vitit 1997 për t’i dhënë Rusisë një rol konsultues në diskutimin e çështjeve me interes të përbashkët. Edhe pse Moskës iu dha një zë ajo rrallë ndjente se dëgjohej me të vërtetë. Frika e Rusisë u intensifikua në vitin 1999, kur Republika Çeke, Hungaria dhe Polonia u bënë vendet e para të ish-bllokut sovjetik që iu bashkuan NATO-s.

    Marrëdhëniet me Rusinë dhe vendet e tjera 

    Sulmet e 11 shtatorit 2001 në SHBA janë parë si një moment shumë i rëndësishëm për NATO-n. SHBA nuk e përfshin aleancën në fushatën ushtarake që pasoi, edhe pse sekretari i Përgjithshëm, George Robertson, menjëherë bëri thirrje për Artikullin Pesë të Kushtetutës së NATO-s, që e konsideron sulmin ndaj një vendi si një sulm ndaj të gjithëve. Reagimi mbështetës i Rusisë pas sulmeve rezultoi të ishte një katalizator i zbutjes së marrëdhënieve me Moskën. Krijimi i Këshillit “NATO-Rusi” u krye në maj të vitit 2002. Ky këshill i jep Rusisë një rol të njëjtë me vendet anëtare në politikat e vendimmarrjes kundër terrorizmit dhe kërcënimeve të tjera të sigurisë. Sidoqoftë, marrëdhënia me Rusinë vazhdon të jetë problematike. Marrëdhëniet morën një kthesë aspak të mirë gjatë konfliktit Rusi-Gjeorgji në gusht të vitit 2008. NATO që e kishte shtyrë diskutimin për anëtarësinë e Gjeorgjisë deri në dhjetor, njoftoi se marrëdhëniet me Rusinë do të pezulloheshin derisa Moska të tërhiqte gjithë trupat nga Rusia.
    Zënkat mes Gjermanisë, Francës dhe SHBA-së gjatë pushtimit të vitit 2003 të Irakut shkaktuan një prej krizave më të mëdha në historinë e NATO-s. Vetë aleanca nuk luajti rol në pushtimin edhe pse shumë prej vendeve ishin pjesëmarrëse. 

     

    Përgatiti: Blendina Cara

    nga M.Daci - tags : histori, NATO,
  • Profesor Kristo Frasheri rrefen "Qyteterimin e shqiptareve"

    Mė 02/04/2009 nė 12:56HistoriKomentet (0)Shto njė koment

    Nga Ben Andoni

    Prof. Dr. Kristo Frasheri
    Jo. Nuk do te ndalet. Se fundi, per lexuesin eshte libri "Qyteterimi shqiptar" nga Antikiteti deri ne Kohet e sotme, qe mban siglen e tij. Profesor Kristo Frasheri ka vendosur qe te sjelle pak nga pak te gjithe punen e tij, e cila duhet thene se do me shume se nje kohe fizike njerezore te behet. Por, per Profesor Kriston, kjo ka pak rendesi. Ai e ka tejkaluar kete kohe me punen e tij te madhe. Me e rendesishmja eshte te thuhet ajo qe sipas tij, duhet te shprehet me zell dhe force nga profesionistet.

    Punet e tij te fundit

    Libri i fundit, botim i Akademise se Shkencave, eshte prej pak ditesh ne shtyp dhe meton te hedhe nje fashe drite mbi te ashtuquajturin Qyteterimin shqiptar, qe nga Antikiteti dhe deri ne Luften e Dyte Boterore. Per fat, Profesor Kristo, vec bagazhit te madh profesional ka qene nje pjesemarres aktiv i kesaj lufte, si anti-fashist me arme ne dore. Ky detyrim moral ndaj te vrareve te shumte te kesaj lufte, por me shume nderimi per nje kauze, qe politikanet shqiptare sot e anashkalojne, e kane bere qe ketij kapitulli, ne fund te librit te tij, t'i dedikohet me shume.

    Por, edhe ketu nuk ndalet. Se shpejti, eshte duke pergatitur dhe do te jete para publikut "Historia Antike e Kosoves", por e pare me nje kendveshtrim tjeter dhe duke rrefyer ne nje fare mase dhe ate qe deri me sot, historianet shqiptare ua besojne thjesht gjykimit te historianeve dhe gazetareve te huaj per autoktonine e shqiptareve ne keto vise. Dhe, fill, pas saj, do te jete dhe nje vellim kushtuar "Mesjetes kosovare", nje pune titanike, me nje bibliografi teper te pasur, qe do te ndricoje ate periudhe aq te perfolur deri me tani nga historianet sllave.

    Ndersa, ajo qe ia vlen, te permendet eshte dhe nje perpjekje e njekohshme e autorit, per te freskuar idete dhe te vertetat qe lidhen me Skenderbeun. Duke marre shkas nga amullia dhe nga perfshirja e shume aktoreve jo profesioniste ne debatin pas botimit te librit te Schmitt per Skenderbeun, ai ka vendosur qe te rrefeje edhe te sqaroje serish tezat ne lidhje me te, duke treguar dhe shume nga gabimet e debatit te sotem.

    Nuk ndalon ketu. Edhe pse, profesor Kristo preferon qe te flase gjithmone e me pak, sepse i duhet kohe per pune dhe jo per fjale. Kush ka fatin te shikoje shtepine e tij, e di se jane ende shume e shume doreshkrime, qe duhet te dalin. I vetmi merak i tij, kuptohet, mbetet indiferenca dhe padituria ne mase e shqiptareve qe shume gjera i shikojne ne menyre krejt siperfaqesore.

    Si e nisi

    Ne vitin 1949 do te ishte Aleks Buda, shef i seksionit te historise ne Institutin e Shkencave ne Tirane, qe do te ndihmonte atehere te riun Kristo. I dha nje teme, qe te ndiqte "Mbi rolin e fshataresise ne historine e Shqiperise ne vitet 1912-1939". Kjo rezultoi e mbare. Vete Frasheri i shtoi dhe "Luften e Vlores 1920". Lidhja ndermjet dy burrave do te ishte e vazhdueshme dhe do te vazhdonte deri ne momentet, qe Buda i ndjere do te nderronte jete ne vitin 1993. Nga vjeshta e vitit 1951 dhe duke vazhduar deri ne vitin 1955, Buda e perfshiu ate ne grupin e historianeve, qe nen drejtimin e Institutit do te hartonte "Historine e Shqiperise". Ndersa ne prill te vitit 1953, ai do te shkeputej nga Banka e Shqiperise, ku punonte deri atehere- per te kaluar perfundimisht ne Institutin e Shkencave shqiptare ne sektorin e "Historise se Shqiperise".

    Dhe, erdhi koha per Skenderbeun. "Erdhi nje moment dhe fillova te dyshoj per disa te dhena qe ka bibliografia mbi Skenderbeun. Burimi kryesor i historise se Skenderbeut ka qene per shume shekuj Marin Barleti. Ai eshte nje burim, por ai eshte nje burim tregimtar. Barleti nuk eshte nje burim dokumentar. Domethene, thjesht mbeshtetet mbi dokumente te kohes. Ai mund ta kete pare heroin, por ne ate kohe ka qene i vogel, sepse ka qene ne Shkoder dhe Skenderbeu ka kaluar vetem nje here ne Shkoder. Ca me teper, ai e thote vete, qe une e kam hartuar kete liber nga tregimet, qe me kane thene bashkeluftetaret e tij. Ne fushen e historiografise ka kritika, qe ne shekullin e XIX per Barletin. Sipas Jorges, Skenderbeu nuk ka qene ndonje figure e madhe, por ka qene pena e Barletit, qe e ka bere te madh. Ka dhe te tjere, qe e ulin figuren e tij". Kjo ishte koha qe ne vitet 1980 mendoi: "A mund te behet nje histori e Skenderbeut pa Barletin dhe ne qofte se mund te behet pa Barletin, si mund te dale Skenderbeu. A do te kishte valle ato permasa te madheshtise se tij?"

    Keto kane mbetur pas, sepse Profesor Kristo, punon me nje plan, qe ai e ka te fiksuar mire ne koke: Do te punoje deri kur te mundet dhe do te jete gjithmone i ndershem ne punen e tij sepse "Ndershmeri profesionale do te thote per historianin, qe ai te trajtoje temen sipas bindjeve qe ka formuar gjate studimit te thelluar te fakteve dhe proceseve, qe kane lidhje drejtperdrejt ose terthorazi me temen qe trajton". Dhe, profesori ka treguar se eshte jo vetem i ndershem, por edhe se mbetet shume shqiptar.

    {Koha Jone}

Pajtohu nė ndjekėsin RSS tė kėtij blogu

SHARE :Facebook - Wikio.fr - Digg - Yahoo Buzz - Delicious - StumbleUpon - Twitter - Blogmarks - Live - MySpace - Scoopeo - Technorati - Viadeo - Yoolink
SUBSCRIBE :Add to Google Reader - Add to My Yahoo! - Add to Netvibes - Add to My MSN - Wikio.fr - AOL - Bloglines - NewsGator - Favotites

Ju jeni vizitori i -tė


© Webmaster: www.juridiksi.c.la