Kreu

Mr.sc.Rexhep Ahmeti

Natyrisht, edhe pse gjithëkund nuk mund të pajtohesha me pikpamjet e tij, ishte edhe kënaqësi ta dëgjoja dhe ta shihja një profesor të ri në moshë, të filozofisë politike të Universitetit të Tiranës, Elvis Hoxhën, në emision të Klankosovës, më 28 Nëntor 2011, i cili jo vetëm që i njeh mirë teoritë e botës perëndimore, por edhe di të jetë kritikë daj tyre, kur ia merr mendja, se, edhe tani duhet krijuar diçka më të mirë, se këto që janë. “Takohesha”, publikisht, për herë të parë, me Elvisin dhe pash te ai një nivel të lartë teorik, gjë që i mundësonte shikuesit të merrte shumë informacione të reja, për shumë tema të rëndësishme, që trajtoheshin e prekeshin në këtë emision. Por në një rast, gjatë të kësaj interviste, duke folur për fenomenin e Familjes Jashari, Elvisi tha: " Familja e ka bërë, në fakt, një faj ndaj vetes. E pa veten si komb. Ky ishte një gabim i familjes Jashari "
Për ne që jemi në Kosovë, bashkëvuajtës dhe bashkëmendimtarë koxha të ngjashëm si familja Jashari, nuk besojmë se Familja Jashari e ka bërë këtë akt pa vetëdije. Sigurisht, që e ka ditur se po i bënë një dëm vetes, por është dëmtuar me qëllim vetëmohimi të vetes për një ide e realitet tjetër nga ai që ka qenë. Rrethanat para e gjatë 5 marsit 1998 kanë qenë specifike, shumë të rënda dhe të zorshme, e për t’i tejkalauar ato, dhe për ta mundur një shtet vrastar, Familja Jashari me bashkëluftarë, kishte vetëvendosur, që as fëmijtë e gratë mos t’i largonte dhe as luftën mbinjerëzore kundër makinerisë së egër okupatore, të mos e ndalte gjer në vdekje. Sigurisht, që familja emblematike Jashari, që më parë, një gjë të madhe e ka menduar dhe parashikuar. Edhe për diçka jam i sigurt: Ky shembull i luftës çlirimtare, i pakundndodhur më parë (më sa dimë ne) ka ndikur shumë fuqishëm jo vetëm në shtimin e shpejtë të radhëve të UÇK-së, por edhe në forcimin e moralit luftarak të anëtarëve të gjeratëhershëm të UÇKsë. Ky akt e ka obliguar tërë kombin që të mos kursen më asgjë për çlirimin e Kosovës dhe ribashkimin me Shqipërinë. Në këtë drejtim, edhe pas 5 marsit 1998 u bënë shumë betime të shumë grupeve që i bashkoheshin Ushtrisë së Komandantit Legjendar (në kuptimin kreshnikor), Adem Jasharit. Vet (unë), gjatë luftës çlirimtare, kam dëgjuar familjarë, dhe jo vetëm bashkëluftëtar tonë, duke thënë: “ Eh, kjo që po dhë unë për luftën çlirimtare, është fare pak në krahasim me atë çka ka dhënë Familja Jashari. Ata studjues që do ta studjojnë këtë akt të çuditshëm të familjes Jashari, besoj, se do të binden se kjo familje e ka njohur dhe e njeh shumë mirë psikologjinë e shqiptarit (shqipatrëve) të Kosovës, ndaj këtë akt e bëri sepse që e urdhëruar nga vetja (por edhe e detyruar nga situata) ta bënte për ta arritur qëllimin e saj dhe të kombit (fazën e parë): mposhtjen e okupatorit dhe largimin e tij nga Kosova jonë e dashur. (Dihet, faza e dytë e realizimit të Qëllimit Kombëtar është Ribashkimi i Kombit me Troje të veta) Por, edhe ata që nuk e kanë thënë (pranaur shprehimisht) ndikimin apo efektin që ka shkaktuar te ta akti jasharian, me punë e kontribut kanë bërë një vepër apo shumë vepra në drejtimin që e fuqizoi dhe e përcaktoi, përfundimisht, familja Jashari, në fillimet e bujshme të Luftës Çlirimtare të Kosovës. Shembulli se si luftohet e vdiset për vatan e komb, i dhënë nga kjo familje ka qenë jashtëzakonisht ndikues, efektiv, i cili akt mendor dhe heroik çuditi jo vetëm botën shqiptare. 
Sa televizione, sa teorikë e propagandorë, sa shkolla, universitete, akademi dhe institucione tjera do të ishin dashur për t’ua mbushur shqiptarëve mendjen dhe për t’i bindur se dueht hyrë në luftë të vërtetë intenzive, për jetë a vdekje, në vitin 1988 dhe a do të kishin mundur ato ta arrinin efektin që e arriti akti i menduar dhe i realizuar, heroik, jasharian i vitit 1998 në Prekaz? 
Mendoj se te shqipatrët e Kosovës, atëherë dhe sot, më shumë mobilizon, vepra, akti çlirues, i menduar-i bërë, hjeka, emocioni-dhimba se sa fjala, teoria apo edhe bindja. (Edhe pse, se mendoj, se nuk është e dëshirueshme të jetë vetëm kështu).
Ndërsa çështja: A e pa, në të vërtetë, familja jashari veten si komb?, për mua nuk është premisë e vërtetuar, ndaj duhet të vërtetohet empirikisht e parktikisht. Duhet pra studim-vërtetim konkret vetëm për këtë gjë. Nuk e di, ndoshta Elvisi ka ndonjë studim empirik për këtë konkluzion-përfumdim, që ka nxjerr!
Por edhe nëse Familja Jashari e ka parë veten si esencë të kombit, në atë moment, nëse është identifikuar ashtu, nëse ka pasur atë fuqi shpirtërore të shoh ashtu, atëherë kjo nuk është gabim, ngase kjo ngjarje nuk është e panjohur te shqiptarët, kur kanë shpirt epik dhe marrin një ndërmarrje aq të fortë, befasuese, krijuese, historike.
Në të drejtën zakonore, familja shqipatre është pjesë organike e kombit. Në Kanunin e Lekë Dukagjinit të përmbledhur dhe të kodifikaur nga Shtjefën Gjeqovi (të ribotuar edhe në Prishtinë më 1972) është theksuar raporti organik dhe i hapur i familjes me kombin, prandaj aty gjejmë edhe këtë formulim se pjestarët e familjes, apo “gjindja e shpisë;..... të gjith zbashkut permblidhen në në Familje ma të hapët, e cila quhet Kom” (f.7) Në traditën zakonore shqiptare, si familja ashtu edhe kom (b) i kanë “nji atme, nji gjak, nji gjuhë, e doke”, dhe të dy këto kategori sociologjike lidhen me norma të përbashkëta të Flamurit, Fjalës (Besësë), Bejës, Nderës vehtjake, Miqësisë… të cilat zbatohen në jetë vullnetarisht, dmth. pa qenë të detyruar nga institucione dhune të shtetit.
Nuk besoj se kjo strukturë juridike, filozofike dhe shpirtërore e të drejtës zakonore shqiptare të mos ketë qenë e mishëruar në veçoritë e mendjes dhe sjelljes së familjes së shquar shqipatre që po trajtojmë, tani. Prandj, është krejt e natyrshme që familja jashari edhe të jetë identifikuar me Kom(b)in si Familje më e hapët, dhe me aktin që bëri me 5 mars në Prekaz, t’i ketë shfaqur cilësitë, vlerat, befasitë, energjitë e pashterrshme dhe të pafund(sh)me që i mbartë në vete kombi shqipatr si pjesë e vlerë shumë interesante e krejt njerëzimit.
Kjo nuk është pak, kur dhjetra njerëz po edhe familje kanë mohouar veten për të ardhmen e një lëvizje çlirimtare që projektonte çlirim dhe liri. Pra, për lëvizje dhe vetëlëvizje përparimtare, për ta mohuar robërinë dhe për ta pohuar e realizuar lirinë e vendit dhe bashkimin e kombit të vet, jo vetëm individë shqiptarë e joshqipatrë, po edhe familje të tëra shqipatre u identifikuan me esencën e qenies shqipare, me vlerat më të mira të saj, ndaj për t’i realizuar këto vlera nuk kursyen asgjë, nuk kursyen as veten dhe familjen e tyre.
Sepse në robëri, edhe ne studentët e Universitetit të Kosovës, qysh në vitin 1979, për ta bërë dhe ndjekur Projektin e Lirisë, udhëhiqeshim në jetën praktike nga deviza: Qëndroj, pra jam.
Kjo duket të ketë ardhur në shprehje, edhe në rastin e Familjes Jashari, të ketë ardhur publikisht në shprehje, në kohën e ashpërsimit të luftës më pushtuesin barbar, dhe kur çështja e shqiptarëve të Kosovës ishte çështje e skajshme ekzistenciale; të jesh apo të mos jesh? Me përpjekjet për çlirim dhe aktet e tilla befasuese u rrit aksioni kundër robërisë dhe okupatorit- shtetit shovenist serb. Akte të tilla, si ky i jasharajve për realizimin e Projektit Çlirues, që manifestojnë qëndresë mbinjerëzore për Realizimin e Lirisë, jo vetëm që e tregojnë, e bejnë të dukshme dhe tejet vepruese qenien shekullore shqiptare, por edhe janë e bëhen ende pjesë e Brendshme e kësaj qenie, prandaj edhe artisti shkruan, aktron e thotë: Ai është gjallë, për Adem Jasharin (dhe jo vetëm për atë). Pra, akti i qëndresës dhe vdekjes së një pjese aq të madhe të familjes jashari, gjithësesi, që ka shprehur diçka jo vetëm mendimore (fliozofike) por edhe madhështore (estetike) dhe ka krijuar edhe diçka të re obliguese pozitive (për ne) për jetën shqipatre, e më gjërë; ndaj edhe Adem Jashari dhe akti i lartë e sublime i qëndresës së familjes jashari është përbrendësuar, edhe sot nga tërë kombi; prandaj aq shumë shqiparë dhe të huaj vizitojnë edhe sot e mot, vendin e këtij akti të lart, Prekazin, sepse Adem Jashari (familja jashari) ËSHTË, edhe pas aktit të 5 marsit 1998. Është, edhe e ripërtrirë. Pra, ai që qëndron, si familja jashari, në realizimin e projekteve të mëdha vlerore, si kombëtare ashtu edhe njerëzore, është e do të jet. Prandaj, qëndroj domethën: jam dhe do të jem.

Shkruar më 1-4.12.2011, Stantërg-Mitrovicë